Kemaliye, Başpınar'da geleneksel konutların yapım tekniklerinin incelenmesi ve M. Tamer Aksoy Evi restorasyon önerisi

Başpınar Köyü'nün geleneksel konutlarının yapım tekniklerinin incelendiği ve M. Tamer Aksoy'a ait dört katlı kagir evin rölöve, restitüsyon ve restorasyon projelerinin hazırlandığı çalışma altı bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, çalışmanın amacı, kapsam ve yöntemi, ikinci bölümde ise Başpınar Köyü'nün fiziksel yapısının ve coğrafi özelliklerinin, tarihi gelişiminin ve sosyal yapısının mimariye olan etkisi incelenmiştir. Yirmibeş gün süren alan çalışmalarında, mevcut 1/1000 hali hazır haritası altlık olarak kullanılmış ve köye ait ayrıntılı mimari analiz çalışmaları yapılmıştır. Bu bağlamda yerleşmedeki yapıların kat adetleri, yapıların işlevsel özellikleri, dönem analizleri, yapım sistemleri ve malzemeleri, özgünlük durumları tespit edilerek haritalar üzerine işlenmiştir. Köydeki yapıların geleneksel yapım tekniklerinin ve kullanılan özgün malzemelerin incelenmesi, koruma sorunlarının tespit edilmesi ve çözüm önerilerinin geliştirilmesi amacıyla, içine girme izni alınan yirmi konut yapısının yapım sistemi ve yapı elemanları incelenmiş, fotoğraflarla belgelenmiş ve 1/10 – 1/5 ölçekli detay çizimleri yapılmıştır. Tez çalışması kapsamında, M. Tamer Aksoy'a ait dört katlı evin rölöve çizimleri yapılmıştır. 1970 ve 1973 yıllarına ait fotoğraflar, ev sahipleri ve yerel yapı ustaları ile yapılan sözlü tarih çalışmaları doğrultusunda evin restitüsyon projesi hazırlanmıştır. Yapının hali hazır durumu ve kullanıcı ihtiyaçları göz önünde bulundurularak yeni bir işlev kazanması ve korunmasına yönelik bir restorasyon projesi çizilmiştir. Anadolu'nun doğusunda kırsal bir yerleşme olan Başpınar, yerleşik nüfusunun büyük bir bölümünü kaybetmiş fakat özgün mimari dokusunu ve karekteristik özelliklerini büyük oranda koruyarak günümüze kadar ulaşabilmiştir. Yapılan çalışmanın Başpınar'da ve benzer mimari özellik gösteren Fırat Havzası'ndaki diğer yerleşmelerde yapılacak olan araştırma ve koruma çalışmalarına katkı sağlaması umulmaktadır.