Kendiliğinden yerleşen betonda obsidiyen ve çinko cüruf tozu katkıları kullanımının araştırılması

Kendiliğinden Yerleşen Beton (KYB); işlenebilirliği iyi, ancak fazla çimento ihtiyacı dolayısıyla maliyetli bir özel beton türüdür. KYB'lerin maliyetini azaltmak için çeşitli mineral katkıların kullanımı araştırılmaktadır. Bu çalışmada, KYB üretiminde obsidiyen ve çinko cüruf tozu katkıları kullanımının, betonun işlenebilirlik, birim ağırlık, basınç ve yarmada çekme dayanımı, ultrases geçiş hızı, beton test çekici, kapiler su emme ve aşınma direnci özellikleri üzerine etkileri araştırılmıştır. Bu çalışma iki aşamadan oluşmaktadır. İlk aşamada; çimento yerine ağırlıkça %2,5-5-7,5-10 oranlarında çinko cürufu ve %5-10-15-20-25 oranlarında obsidiyen tozu ikame edilerek üretilen harç numunelerinin 56 ve 90 günlük puzolanik aktiviteleri belirlenmiştir. İkinci aşamada ise; puzolanik aktivite sonuçlarından hareketle, çinko cürufu ve obsidiyen katkıları, seçilen oranlarda, çimento yerine ikame edilerek 577 kg/m3 sabit dozajlı KYB grupları oluşturulmuş, bu grupların araştırılan taze ve sertleşmiş beton özelliklerinin belirlenmesine yönelik deneyler yapılmıştır. Çalışma sonucunda; puzolanik aktivite indeksleri %64-88 aralığında bulunan malzemelerin optimum ikame oranları, çinko cürufu için %5 ve obsidiyen için %15 olarak belirlenmiştir. KYB üretiminde çinko cürufu ve obsidiyen tozu katkıları kullanımının; işlenebilirliğe olumlu etkileri olduğu, mekanik performansı kısmen azalttığı, ancak 90 günlük kür sonrası aşınma direncini %49 gibi önemli bir oranda artırdığı görülmüştür. Betonun diğer mekanik özelliklerini kısmen düşürmesine karşın, bu malzemelerin ekonomik ve çevresel avantajları nedeniyle yol vb. imalatlarda kullanılan KYB'lerde tercih edilebileceği düşünülmektedir.