Kendini sansürleyici görev türünün ve etkileşim çiftlerinin beyin fırtınasında yaratıcılığa etkisi

Günlük yaşamda endüstri, eğitim, reklam ve sağlık gibi pek çok alanda yeni programların ve ürünlerin geliştirilmesinde yaratıcı düşüncelere ihtiyaç duyulmaktadır. Beyin fırtınası tekniği temelde kişilerde ve gruplarda yaratıcılığı arttırmayı hedeflemektedir. Bu teknik eleştiri olmadan akla gelen çok sayıda düşünceyi üretme ve bu düşünceleri birleştirmeye dayanmaktadır. Beyin fırtınasında özgün düşünce üretimini veya yaratıcılığı olumlu ya da olumsuz yönde etkileyen faktörlerin belirlenmesine yönelik birçok çalışma bulunmaktadır. Beyin fırtınasında yaratıcılığı olumsuz etkileyen pek çok faktör bulunmaktadır. Kendini sansürleme ve etkileşim kaygısı da bunlar arasındadır. Bununla birlikte bu iki faktör geçmişte ayrı olarak incelenmemiş ve etkileşim kaygısının temelinde kendini sansürleme olduğu iddia edilmiştir. Ayrıca bu iki faktörün yaratıcılığı hangi yolla etkilediği bilinmemektedir. Bu sorunları aydınlatmak için düzenlenen araştırmada kendini sansürleme ve etkileşim kaygısının yaratıcı düşünce üretimi üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırma iki deneyden oluşmaktadır. İlk deneyde, kendini sansürleme isteği beyin fırtınası problemi manipüle edilerek değerlendirilmiştir. Beyin fırtınası problemleri: kadın cinayetlerini ve kadına yönelik şiddeti önlemek, aile üyeleri arasındaki iletişimi arttırmak ve eşlerin daha mutlu ve uyumlu olması olarak belirlenmiştir. Katılımcılar seçkisiz bir şekilde eşleştirilmiş ve partnerleriyle birlikte kendilerine verilen beyin fırtınası problemi hakkında düşünce üretmişlerdir. Etkileşim kaygısını manipüle etmek amacıyla iki kişilik gruplar oluşturulmuş (kız-erkek, erkekerkek) ve katılımcıların düşüncelerini partneriyle paylaşması istenmiştir. Bu çalışmada problem türünün (sansürlemenin) özgün, esnek ve derin düşünce üzerindeki etkisi anlamlıdır. Şiddet koşulundaki katılımcılar, diğer koşuldaki katılımcılara oranla daha az düşünce üretmiştir. Bununla birlikte yaratıcılık ile sansürleme arasındaki ilişkiye esneklik ve derin düşünme aracılık etmektedir. Etkileşim kaygısının özgün, esnek ve derin düşünme üzerinde anlamlı bir etkisi bulunamamıştır. Benzer bir yöntemle hazırlanan ikinci deneyde, ilk deneyde yer alan eşler arasındaki uyum konusu araştırmaya dahil edilmemiştir. Ayrıca etkileşim kaygısı değişkenine kız-kız grubu eklenmiştir. Sonuçlar ilk deney ile tutarlıdır. Buna göre şiddet koşulundaki katılımcılar kendilerini anlamlı bir şekilde daha fazla sansürlemiş ve sonuçta daha az düşünce üretmiştir. Buna ek olarak, yaratıcılık ile sansürleme arasındaki ilişkiye esnek ve derin düşünmenin kısmi olarak aracılık ettiği görülmüştür. Öte yandan, grupların aynı ya da farklı cinsiyetlerden oluşması yaratıcılık üzerinde anlamlı bir değişime yol açmamıştır. Elde edilen bulgular, literatürde kendini sansürleme isteği ile ilgili açıklamalar ve düşünceleri yazılı ya da sözlü olarak ifade etmenin kaygı düzeyinde farklılığa yol açması ile açıklanmıştır.