Kentsel dönüşümde sürdürülebilir indikatörlerle riskli alanların belirlenmesi

Bir bölgenin yaşam alanı oluşturulması amacıyla kurulması ve kent kavramının ortaya çıkarılması veya var olan bir kentin ihtiyaçlarının karşılanarak geliştirilmesi için, o bölgenin fiziki ve coğrafi durumunun, zemin koşullarının, doğa ve diğer kent ve yerleşim yerleri ile olan bağlarının göz önüne alınması gereklidir. Mekânsal planlama bağlamında tüm ihtiyaçların karşılanması ve gelişimsel hedeflere ulaşılması, bu alanda yapılacak doğru imar planlama ve faaliyetlerine bağlıdır. Doğru ve sürdürülebilir kent yaşantısına yönelik hazırlanan imar planlarıyla şehirlerde yerleşim sağlandığında konut alanları, sağlık alanları, eğitim tesisleri, ticaret ve sanayi merkezleri, sosyo-ekonomik yaşam alanları ile dengeli, sağlıklı, düzenli ve estetik bir kent yaşamı oluşturulur. Tüm bunların yanı sıra mekânsal planlamanın doğru yapıldığı, uzun vadeli projeksiyonlarla hazırlanmış ve uygulanmış olan imar planları dahi zamanla yetersiz kalabilir, gelişen kent yaşantısı koşullarına yetişemeyebilir ya da mevcut kent dokusu eskiyebilir, bozulabilir. Diğer taraftan özellikle jeoloji ve jeofizik bilimleri bakımından sürekli olarak yer hareketliliği ile karşı karşıya kalan ve deprem ya da sel ve heyelan gibi doğa olayları neticesinde doğal afet tehlikesi ortaya çıkabilir. Bu nedenlerle zamanla mevcuttaki kent planlamaları, imar planları ve uygulamaları yetersiz gelebilir, bu alanlarda değişiklik veya dönüşüm gerekebilir. Planlı kentleşme hedeflerinden uzaklaşmış yerlerin bu olumsuz durumları, ancak doğru kentsel dönüşüm planlama ve uygulama stratejileri ile telafi edilebilir. Tez çalışmasında, kentsel dönüşüm alanlarının en doğru şekilde belirlenmesi için sürdürülebilir indikatör sistemi oluşturulmuştur. İndikatörlerin, AHP yöntemi ile ağırlıklı önem katsayıları hesap edilmiştir. Sonrasında bulanık mantık temelli skorlama formülü geliştirilerek, indikatör katsayıları ve alan sayısal veri katsayıları bu formülde kullanılmıştır. Sonuçta elde edilen skora göre, bir alanın kentsel dönüşüm ihtiyacının olup olmadığı belirlenmiş, eğer var ise bu dönüşüm ihtiyacının ne düzeyde olduğunun tespit edilmesi sağlanmıştır.