Urban obsolescence: An evaluation of observed and perceived criteria in the context of Ulus historic city center in Ankara

Ankara tarihi kent merkezi Ulus, tarih öncesi uygarlıklardan erken cumhuriyet dönemine miras kalan kültürel değerleri ve alanda süregelen kentsel yaşamı tehdit eden istikrarlı bir kentsel eskime süreci yaşamaktadır. Yazında kentlerdeki sorunları tanımlayan kentsel gerileme, kentsel çöküntü, küçülme gibi pek çok kavram olmasına rağmen, hepsinin kuramsal arka planında neden-sonuç ilişkileri bakımından ayrıntılar bulunmaktadır. Ankara kenti ve Ulus tarihi kent merkezinde yaşanan süreç, modern kapitalist kentlerdeki kentsel gerileme süreçlerinden oldukça farklı bir sosyo-ekonomik örüntüde gerçekleşmiştir. Bu nedenle bu çalışmada Ulus tarihi kent merkezinin sorunlarının tanımlamak için kentsel eskime kavramına başvurulmuştur. Tarihi kent merkezlerinin karşılaştığı sorunlar, özellikle nedenleri ve önlenmesi bakımından akademik alanda uzun süredir tartışılan bir konudur. Bu alanların değerlerinin korunması ve kentlerin dinamik bir parçası olarak işlevlerine devam edebilmelerini sağlamak için yeniden canlandırma gibi kabul görmüş dönüşüm yaklaşımları bulunmaktadır. Ancak bu faaliyetlerin Türkiye kentlerinde istenildiği kadar başarılı olamadığı da bilinmektedir. Bu durumun arkasındaki birçok nedenden birinin planlama sistemindeki yukarıdan aşağı ve uzman temelli uygulamalar olabileceği varsayılmaktadır. Bu çalışmada, uzmanların gözlemleri ile kullanıcıların değerlendirmeleri arasında önemli farklılıklar olabileceği varsayılmaktadır. Bu varsayım ışığında, meslekten ve akademiden bir uzmanın analizleri ile tarihi mekân kullanıcılarının değerlendirmeleri arasında dikkate değer farklılıklar olup olmadığını test etmek için bir kentsel eskime tespit yöntemi formüle edilmiştir.