Kentsel gece hayatı aktivitelerinin yer seçimi ve kent merkezleri üzerine etkisi: Denizli kenti örneği

Kentlerin ve merkezi alanların gelişimini yönlendiren çeşitli faktörler, zaman içinde kent merkezlerinin işlevlerinin ve kullanımlarının da değişimine neden olmuştur. Bu değişimde, eğlence mekanları ve gece zamanı da belirleyici bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda tezin amacı, 'Kentsel gece hayatının gelişmesi ve kullanımının yoğunlaşmasının konut mahallesi üzerindeki etkilerini eğlence mekanları ve gece hayatı kavramları üzerinden ortaya koymaktır. Bu doğrultuda çalışmada bir örnek saha araştırması yapılmıştır. Örnek saha araştırması olarak kentsel merkezi yayılmanın net olarak gözlenebildiği Denizli kenti seçilmiştir. Araştırmanın temel savı, gece aktivitelerine ev sahipliği yapılan alanlarda kentsel merkezi gelişmenin ve değişmenin başlayacağıdır. Bu doğrultuda tez, şu araştırma sorusu etrafında şekillenmiştir: 'Kentsel gece hayatının gelişmesi ve kullanımının yoğunlaşmasının konut mahallesi üzerindeki etkileri nelerdir?' Araştırma amaçları doğrultusunda çalışma işletmeci tercihleri ve alan sakinlerinin tutumları üzerinden iki yönlü bir ele alış benimsemiştir. Bu doğrultuda, kent merkezlerinin dinamik yapısı içerisinde kentsel gece kullanımlarının önemli bir parçası olan eğlence mekanlarının kentin hangi bölgelerini tercih ettiği ve bu tercihlerin nedenleri araştırılırken kentsel merkezi işlevlerin konut alanlarının içine doğru yayılmasının ve bu alanlarda canlı bir gece hayatının varlığının mahalle sakinleri üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir. Ampirik çalışmanın sonuçlarına göre, 'merkezi konum', 'kullanıcı talebi', 'erişilebilirlik' ve 'güvenlik' etkenlerinin eğlence mekanlarının yer seçiminde öncelikli faktörler olduğu bulunmuş ve eğlence mekanı sahiplerinin bulundukları bölgeden duydukları memnuniyet düzeylerinin yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bu merkezi işlevlerin konut alanlarının içine doğru yayılması ve bu alanlarda canlı bir gece hayatının varlığıyla genç yetişkinler ve yaşlı nüfus arasında memnuniyet düzeylerinde farklılıklar görülürken gençlerin özellikle gece hayatının gelişimine yönelik yüksek beklentileri olduğu ve yeni faaliyetlere daha açık oldukları tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra, uzun süreli ikametin, mahalledeki çeşitli değişikliklere daha olumlu bir tutum sergileme eğiliminde olduğu ve ekonomik faktörlere karşı daha duyarlı bir algı oluşturduğu görülmüştür. Eğlence mekanlarına yakın yaşayan ve sosyal faaliyetlere daha aktif katılan hanehalklarının genel memnuniyet düzeylerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Öte yandan, gece hayatı aktivitelerinin gelişimiyle gürültü kirliliği, açık ve yeşil alanların azalması, trafik sıkışıklığı ve yetersiz otopark alanları gibi endişeler ortaya çıkmıştır.