Kentsel gerilim örneği olarak Gezi Parkı

Kent, çeşitlilik ve farklılıkların kesişim noktası olarak özelleşmiş yerleşim biçimidir. Kentin sahip olduğu farklılıklar, kendini mekanlarda göstermesinden önce bireyler arasındaki temelde gösterir. Kent yaşamı farklı düşünceleri temsil eden bedenleri bir arada yaşamaya zorunlu kılar. Zorunlu yaşama hali çeşitlilik ve farklılık ortamı oluş-tururken bu ortamın neden olduğu çelişkileri veya çatışmaları da yaratır. Bireyler, kent yaşamında karşılaştığı çelişkileri toplumsal bilinç doğrultusunda toplumla pay-laşması ile toplumsal yaşam döngüsünün bir parçası olur. Bu döngünün diğer parçası ise sorunların dile getirildiği mekanlar ve bireyler arasındaki bağlantıdır. Sorunların dile getirildiği süreçlerde tarafların değişken olduğu toplumsal yaşamda uzaklaşma-lar gerçekleşir. Toplumdaki uzaklaşmaların mekan düzleminde ortaya çıkması birey-lerin sorunlarını dile getirdikleri mekanın önemini gösterir. Bireylerin sorunları dile getirilmek için seçtiği mekanlar dikkate alındığında kamusal ortak alanlar olması toplumsal bilinçle gerçekleşen bir kesişim olduğu görülür. Toplumların özgünlüğü-nün ve özgürlüğünün bireylerin ifadesinde başladığı düşüncesi dikkate alındığında benzer süreçlerde bireylerin ifadeleri içinde yaşadığı toplumun durumunu gösterir. Tez çalışmasının amacı, Türkiye'deki ilk ve etkili kentli hareketi olarak Gezi Parkı olayları üzerinden kentte yaşanan uzaklaşmaların birey, mekan ve ifade bağlamın-daki ilişkisini ele almaktır. Bu amaçla geliştirilen tez çalışmasının hedefi, taraflar arasındaki uzaklaşmaların nedenleri ve bireyin varoluşundaki bedenin ifade aracı olarak kullanmasıyla gerçekleşen hareketlerin mekansal düzlemle bağlantısını ortaya koymaktır. Bu hedef doğrultusunda mimarlık, şehir ve bölge planlama, kentsel tasarım ve sosyoloji, hukuk gibi farklı disiplinlerin girift bir ilişki ağı ile bağlandığı kent, birey ve yaşam konusunda üretilen kaynaklardan veri toplama yöntemi kullanı-larak literatür araştırması yapıldı. Gezi Parkı olayına dair veriler dijital ağırlıklı platformlardan sistematik tarama çalışması yapılarak değerlendirildi. Deneysel bir çalışma aralığı belirlenerek literatür araştırmaları ve gözlemler birarada değerlendi-rilerek sürecin kronolojik envanteri oluşturuldu. Kronolojik envanter üzerinden sürecin gözlemsel gerilim diyagramı ortaya konularak, gerilimin ortaya çıkışı, nedenleri, yayılması, mekan ve birey etkileşimi, tarafların gerilim sürecindeki ifadesi incelendi. Literatür taraması, kronolojik envanter ve gözlemsel diyagram sonucunda tespit edilen bulgular eşliğinde tezin hipotezi test edilerek, 'Kentlerdeki gerilimin, bireyin ifade biçimi ile mekansal düzlemde ortaya çıkması güçlü ve bütünsel bir ilişkiyi tanımlamaktadır' düşüncesi doğrulandı.