Kentsel Güvenlikte Bekçilik Kurumu ve 2017 sonrası Türkiye'de bekçiliğin dönüşümü: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi üzerine bir araştırma

İnsanlık tarihinden itibaren insanlar gereksinimlerini giderebilmek için uğraş göstermiş ve göstermeye devam etmektedir. Bu gereksinimler insanların yaşamını sürdürebilmesi için temel öğeleri içermektedir. Temel öğeler arasında önem arz edenlerden biri de güvenlik kavramıdır. Güvenlik unsuru, insanların maddi ve manevi varlıklarını koruma amacıyla oluşmaktadır. İnsanlar yerleşik yaşama geçtiği zaman güvenliklerini artırmak için çeşitli yöntemlere başvurmuştur. Bu yöntemler genelden özele indirgenecek şekilde sıralanabilmektedir. Örneğin Selçuklu Dönemi'nde yapısı oluşturulan ve günümüze kadar gelen emniyet teşkilatı çalışanlarının görevleri, bölümlere ayrılmaktadır. Teşkilat içinde personeller kolluklara ayrılarak ve genelden özele indirgenmektedir. Böylece toplumun huzuru, güvenliği ve mutluluğu sağlanmaktadır. Bekçilik, mahalle kültürünün oluşturduğu bir kavramdır. Bekçilik olgusu tarihte ilk etkilerini Osmanlı Döneminde ortaya koymuştur. Osmanlı Döneminde mahalle sakinleri ortak karar alarak bekçileri görevlendirmektedir. Bu kişiler mahalle de huzur ve güveni sağlamayı amaçlamıştır. Bu yüzden bekçilerin, mahallede huzur ve güveni sağlamak amacıyla görevlendirildiği söylenebilir. Cumhuriyet döneminde kamu güvenlikçisi kapsamında yer alan bekçilik statüsü, kamu güvenliğinin ve toplumsal huzurun sağlanmasında önemli işlevler yerine getiren bir yapıdır. Bu açıdan Cumhuriyet tarihi boyunca yaptıkları görev ve işlevleriyle bekçiliğin önemi karşımıza çıkmaktadır. Özellikle 2017 sonrası çarşı ve mahalle bekçileri ile ilgili düzenlemelerin getirdiği yeni durum bu önemi göstermektedir. Bu çalışmada bekçi ve bekçilik ile ilgili kavramları, bekçiliğin Selçuklu Dönemi'nden itibaren gelişimi ve 2017 yılı sonrası bu kurum bağlamında Türkiye'de yeniden yapılanmaya gidilmesi ve bu gelişmelerin kentsel asayişe etkisi incelenmiştir. Burada bu tez çalışmasının temel varsayımı, kentsel alanlarda güvenlik ve asayişin sağlanmasında bekçilik kurumunun işlevsel ve gerekli olduğudur. Bu varsayım doğrultusunda konunun teorik incelenmesi yanında ayrıca bir anket çalışmasına dayalı uygulamalı bir araştırma da yapılmıştır. Söz konusu bu alan araştırmasının analizinde "Servqual Hizmet Ölçeği'' ve "Bekçilere Yönelik Tutum Ölçeği'' kullanılarak bekçilik kurumunun belirtilen işlevselliğine yönelik algıların ölçümlenmesi amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Asayiş, Bekçilik, Kamusal Güvenlik, Kentsel Güvenlik, Kentsel Asayiş, Kent