Kentsel mekan olarak meydanların başarı kriterlerinin değerlendirilmesi: Aydın kent meydanı örneği

İlk kurulan şehirlerden günümüze dek kentsel mekân olarak meydanlar kentliler için toplanma, bir araya gelme ve etkileşim alanı olarak önemli bir yere sahip olmuşlardır. Tüm kentlinin özgürce erişebildiği, dilediğince zaman geçirebildiği bu mekânlar birlik ve beraberliği oluşmasına, sosyal farklılıkların yok olmasına büyük katkı sağlamıştır. Kentsel mekân olarak meydanlar zaman içinde değişen sosyal, politik, ekonomik, fiziksel şartlara ve güncel olaylara göre şekillenen dinamik alanlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu nedenle meydanlar sürekli tartışma ve çalışma konusu olmaktadır. Özellikle son dönemlerde meydanların gücü ve önemi yeniden gündeme gelmiş, meydanlar konusu farklı açılardan tekrar tartışılmaya başlanmıştır. Bu mekânlar kentin ve kentlinin ihtiyaçlarını gidermek için tasarlanırken birçok kriteri de yerine getirmesi gerekmekte ve beklenmektedir. Bu kriterler temel olarak, meydanın başarılı olmasını sağlayan; erişilebilirlik, konfor ve imaj, kullanım ve aktiviteler ve sosyalleşme olanakları olarak sıralanabilir. Bu çalışmanın amacı, en önemli kentsel mekânlardan biri olan meydanların başarı ilkelerinin irdelenmesidir. Çalışma alanı olarak büyükşehir belediyesi olduktan sonra ihtiyaç çerçevesinde yeni bir meydana kavuşan Aydın kenti, kent için bir prestij projesi, imaj ve kimlik öğesi olarak tanımlanan Aydın Kent Meydanı seçilmiştir. Tez kapsamında, belirlenen başarı kriterleri Aydın Kent Meydanı'nda foto analiz yöntemi ile incelenmiş, meydan kullanıcısının görüşünü ve değerlendirmesini anlamak adına anket uygulanmıştır. Yapılan foto analiz ve anket çalışması sonucunda benzer bulgulara ulaşılan kriterler olmasına rağmen tamamen farklı sonuçlar da ortaya çıkmıştır. Bu bulgular üzerinden tartışılarak meydanın başarısının değerlendirilmesi, öneriler de bulunulması hedeflenmiştir. Çalışma boyunca yapılan gözlem, analiz, anket ve yüz yüze görüşmeler sonucunda, Aydın Kent Meydanı ışığında, büyümekte ve gelişmekte olan kentlerde ihtiyaç çerçevesinde oluşturulan yeni kentsel mekânların başarılı olmasını sağlayacak ölçütler ortaya konmuş, dikkat edilmesi gereken noktalar vurgulanmıştır. Bu çalışmada; imaj ve kimlik, çekim noktaları, konfor, esnek tasarım, mevsimsel strateji, erişilebilirlik, iç ve dış çember, çevreden ulaşım, idarenin merkezi rolü ve çeşitli kaynaklar ile desteklenmesi özelliklerinin karşılaması durumunda meydan başarılı olarak değerlendirilmektedir. Bunun yanı sıra, kentsel mekân olarak meydanlarda bu ilkelerin sağlanmasıyla birlikte kentin ve kentlinin temel ihtiyaçlarını giderdiği, bu sayede kullanıcı tarafından başarılı olarak algılanarak tercih edilen ve kullanılan meydanlar olduğu ortaya konmuştur.