Kentsel yoksulluğu azaltmada yerel sosyal yardımlar: Kocaeli Büyükşehir Belediyesi örneği

Yoksullukla mücadele politikaları, insanların daha iyi şartlarda yaşaması adına genel olarak merkezi ve yerel yönetimlerce benimsenmiş ve geliştirilmeye çalışılmıştır. Hizmetlerin halka yakınlığı, daha hızlı ve etkin bir şekilde sağlanması ve bu politikaları uygulamada, yerel yönetimlerin etkinliği daha da artmış ve yerel yönetimler içinde de belediye ve büyükşehir belediyelerini ön plana çıkarmıştır. Metropolleşen şehirlerde artan farklı yoksulluk türlerine karşı yerel yönetim birimleri olarak belediye ve büyükşehir belediyelerinin en temel mücadele yöntemi sosyal yardımlar olmuş ve bu yardımlar artan yoksullukla birlikte uygulamalarda çeşitlenerek artış göstermiştir. Bu çalışmada bir yerel yönetim birimi olan Kocaeli Büyükşehir Belediyesi'nin 2010-2015 yılları arasında uyguladığı sosyal yardımlar ayrıntılı olarak incelenmiştir. Kocaeli ilinin merkez ilçesi İzmit'te genellikle alt gelirli nüfusun yaşadığı mahalle bölgelerinde gerçekleştirilen anket çalışmalarıyla Kocaeli Büyükşehir Belediyesi'nin yardımlarından haberdar olma, yardımların bağımlılık oluşturup oluşturmadığı, yapılan yardımların memnuniyet düzeyi, temel ihtiyaç maddelerinin belirlenmesi, yardımların ihtiyaçları karşılama durumu ve yapılan yardımların kentsel yoksulluğu azaltmada ki etkisi hakkında kapsamlı bir araştırma yapılmıştır. Araştırmanın birinci bölümünde literatür taraması yapılarak kentsel yoksulluk ve sosyal yardımların kavramsal çerçevesi ele alınmış; ikinci bölümünde yerel sosyal yardımların gelişim süreci ve yerel yönetimler tarafından uygulanan sosyal yardımlar hakkında bilgilere yer verilmiştir. Araştırmanın üçüncü ve son bölümünde Kocaeli Büyükşehir Belediyesinin 2010-2015 yılları arası uyguladığı sosyal yardımların dönemsel incelenmesi yapılmış ve uygulanan anket çalışmasının verileri analiz edilmiştir. İzmit ilçesinde 35 mahallede her aileden sadece bir kişiyle yapılan (genellikle baba veya anne) ve 342 kişinin katıldığı bu anket araştırmasında; yardım alanların %85'i uygulanan yardımların ihtiyaçlarını karşıladığını, gerekli en temel ihtiyaç olarak %96 oranında gıdayı ve %95 oranında barınmayı gördükleri ve ankete katılanların %62'sinin belirttiği Kocaeli Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılan sosyal yardımların kentsel yoksulluğu azalttığı sonuçlarına ulaşılmıştır.