Kerküklü Ebû Bekir Müftî Efendi ve dîvânı: İnceleme-metin

Ebû Bekir Müftî Efendi, 18. yüzyılın ikinci yarısıyla 19. asrın ilk yarısında Kerkük'te yaşamış ve döneminde fakîhliğiyle şöhret bulmuş bir şairdir. Irak Türklüğü'nün kültür merkezlerinden olan Kerkük'te müftülük yapan Ebû Bekir Efendi, hayatının bir kısmını nâiblik yapması sebebiyle Bağdat'ta geçirmiştir.Müftî'nin bilinen tek eseri olan dîvânının ulaşabildiğimiz bir nüshası Ankara Millî Kütüphanededir. Çalışmamızın konusunu oluşturan, 84 varaktan ibaret bu mürettep dîvânda, çoğunluğu gazel olmak üzere kaside, mesnevi, tahmis, terci-i bend, murabba ve müsemmen gibi nazım şekilleriyle yazılmış manzumeler yer almaktadır.Nazirecilik geleneği çerçevesinde, Fuzûlî, Nâbî ve Nedim gibi Klâsik Türk edebiyatının önemli isimlerine ve özellikle kendisiyle aynı bölgede yetiştiği Âmâ Yusuf Garîbî'ye nazireler yazan Müftî'nin dîvânında 196 manzume bulunmaktadır. Eserin merkezden uzak bir coğrafyada ve Klâsik Türk şiirinin önceki yüzyıllara nazaran gücünü kaybettiği bir dönemde yazılmış olması önemli görünmektedir.