Hava yolu içerisinde hava yolu iş modelinin başarı faktörleri: Qantas, Singapur, Lufthansa Hava yolları örneklerini inceleyerek nitel bir çalışma

Hava yolu içerisinde hava yolu iş modeli, havacılıkta ortaya çıkan yeni bir stratejik uygulama olarak literatüre geçmiştir. Bayrak taşıyıcı hava yolları, agresif rekabet koşulları, değişen pazar şartları, maliyetiyetin düşürülmesi, farklı yolcu segmentlerinin ihtiyaçlarına ve taleplerine uygun ürün sunulabilmesi, etkin ve etkili bir filo, uçuş ağı ve insan kaynakları politikaları izlenebilmesi amaçları ile düşük ücretli hava yolları ile rekabet edebilecek kimlikte markalar ile pazarda var olmaya başlamıştır. Dünyada uygulanan örnekleri içerisinde en uzun süreli olan Qatar Hava yolları, bir çok marka ile etkili bir performans sergileyen Singapur Hava yolları ve Avrupa'da bir çok alt marka ile operasyonlarını yürüten Lufthansa Hava yolları incelenmiştir. Başarılı örnekler yanında varolup şimdi sonlandırılmış bir çok örnek de vardır. Bu bağlamda, bu iş modelinin sürdürülebilir ve başarılı olabilmesi için hangi faktörler söz konusudur sorusuna cevap arayarak, bir prospektüs niteliğinde olabilmesi hedeflenen başarı formülü yorumlanmıştır. Bu iş modeli, operasyonel ve yönetim açısından oldukça zorlukları olan bir iş modeli olmakla beraber; belirlenen kriterler özelinde oldukça başarılı sonuçlar elde edilebilmektedir. Yönetim anlayışındaki özerklik, bağımlı olduğu hava yolundan bağımsız bir uçuş ağı sunulması, ticari ve pazarlama stratejilerinin marka ile uyumlu olması, yolcuların talep ve ihtiyaçlarına uygun ürünler sunulması, düşük maliyetli hava yolları ile yürütülen derin rekabetin sonuçlarına uygun fiyatlandırma ve dolululuk oranları ile elde edilen daha iyi performans, sendika kısıtlarının ortaya çıkardığı sonuçların üstesinden gelinmesi, esneklik ve çevik aksiyonlar ile değişime uyum sağlanması, dijitalleşme, insan kaynakları politikalarının sahibi olan hava yolundan farklı şekilde yürütülmesi, maliyet avantajı sağlayacak tasarruf alanlarının değerlendirilmesi gibi konular bu başarı kriterleri içerisinde ele alınmaktadır. Özellikle sahibi olan hava yolu grubu ile markaların karışmasını ifade eden kanibalizasyon ve rekabet etkisi, bu iş modelinin başarısız olmasının en temel sebepleri olarak gösterilmektedir.