Keynesçi iktisat politikaları ve küresel mali krizler

Bu çalışma, Keynesçi iktisat politikaları çerçevesinde yirminci yüzyılda yaşanan üç önemli küresel mali krizin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. 1929 yılında yaşanan büyük krizden sonra, krizin izlerini ortadan kaldırmak amacıyla ortaya konulan politikalarda Keynesçi yaklaşımlar kullanılmıştır. Keynes bu dönemde krizden kurtulmak için enflasyon ve işsizlik için yaptığı çözümlemeleri ortaya koymuştur. Keynes'e göre ekonomideki dengeyi sağlamak için fiyatlar genel seviyesinde bir değişim olmaksızın istihdam ve milli gelir seviyesinin arttırılması gereklidir. Daha fazla yatırım toplam talebi yükseltecek, bu da emeğe olan talebi arttırarak üretimin artması sonucunu doğuracaktır. Artan taleple birlikte geliri artan işgücü tüketime yönelecek böylece de üretim seviyesi de yükselecektir. Artan üretim ise devlet için yeni vergi geliri demektir. Keynes'in ortaya koyduğu bu süreç "çarpan etkisi" olarak adlandırılmaktadır. Çarpan etkisinin devamlı olmadığını, üretim ve istihdam arasındaki denge konusunda tam istihdam şartının olmadığını belirten Keynes, talebin düşük olması halinde istihdam seviyesinin düşeceğini ve durgunluk yaşanacağını belirtmiştir. Bu durumdan çıkmanın yolunu maliye ve para politikalarında bulan Keynes, Klasik iktisatçılarının aksine devletin ekonomiye müdahalesini bir gereklilik olarak görmüştür. 1929 krizi sonrası yayılan Keynesçi politikalar 1960'larda etkinliğini kaybetmeye başlamıştır. Bu dönemde parasal politikalar yeniden öncelik kazanmış, enflasyonist kaygılar artmış ve kalkınma da ise, sanayileşmeyi destekleyici devletçi politikalar gündemden düşmüştür. 2008 yılına gelindiğinde ise yaşanan ekonomik krizden çıkış yolu olarak maliye politikalarının gerekliliği tekrar gündeme gelmiş, krizin çözümü olarak 1929 yılındakine benzer şekilde devletin ekonomideki ağırlığını arttırıcı düzenleme ve uygulamalarına başvurulmuştur. Anahtar Kelimeler: Keynes, Keynesçi İktisat Politikası