KFG ve AHP yöntemlerinden faydalanılarak dezavantajlı kişilerin istihdamını arttırmaya yarayacak bir platform tasarımı

Gelişmekte olan birçok ülkede olduğu gibi ülkemizde de işsizlik, üzerinde durulması gereken önemli problemlerin başında gelmektedir. Dünya ekonomisinde yaşanan değişimler ve birçok çevresel faktörden dolayı her geçen gün iş olanakları kısıtlanmaktadır. İşsizlik oranının artması ile toplumdaki bireyler var olan işlere girebilmek adına iş bulma sürecini sağlıklarını bozacak düzeyde bir yarışa dönüştürebilmektedir. İnsanlar için zor olan bu süreç, toplumda bazı özelliklerinden dolayı dezavantajlı olan bireyler açısından çok daha zor olmaktadır. Bu kişiler iş bulma ümitlerini bir süre sonra tüketip, sosyal hayattan yavaş yavaş çekilmeye başlamaktadır. Bunların yanında gelişen teknoloji ve çeşitlenen piyasalar ile çalışma koşulları ve iş çevresi günden güne değişmekte ve yeni iş fırsatları oluşmaktadır. Ülkemizde işsizlik oranının fazla olması ile birlikte tartışılacak bir diğer konu işgücü açığının olmasıdır. Genel itibariyle bakıldığında mevcut olan bu uyuşmazlığın giderilmesi ve istihdam politikalarının geliştirilmesi gerekmektedir.Ülkemizde istihdam çalışmalarına bu sorunları giderebilecek makul bütçeler ayrılmaktadır ve özellikle dezavantajlı grupların istihdamını arttırmaya yönelik bir çok proje, araştırma ve çalışma yapılmaktadır. Bursiyer olarak içinde yer aldığım Türkçe adı "Engelleri Kaldırarak Bir Araya Gelelim", ingilizce "Get together without barriers (G@together)" isimli uluslararası TUBİTAK projesinde dezavantajlı gruplara yönelik istihdam artışını sağlayabilecek bir çalışma yürütülmüştür. Proje kapsamında belirlenen ve iş bulma konusunda normal standartlardaki insanlara göre dezavantajlı sayılabilecek bireylerin istihdamını arttırmak amaç olarak belirlenmiştir. Proje kapsamında evlilik, doğum, çocuk sahibi olma vb. durumlardan dolayı çalışmayı bırakmış fakat bu sürecin düzene girmesi üzerine tekrar iş hayatına dönmek isteyen yüksek öğrenim seviyesine sahip kadınlar dezavantajlı grup olarak belirlenmiş ve çalışma bu grup üzerinde değerlendirilmiştir. Projede belirlenen dezavantajlı grubun karşılaştığı engeller ve bunları çözmeye önelik analizler yapılmış ve dezavantaj oluşturabilecek bilgilerin gizlendiği bir sosyal kariyer platformu düzenlenmesi amaçlanmıştır. Düzenlenen bu platformda belirlenen dezavantajlı grubun farkındalıklarını arttırmak, toplumda maruz kaldıkları sosyal içermelere karşı psikolojik destek vermek ve iş hayatına katılmaları için uygun iş fırsatları sunmak planlanmaktadır. Bu bakımdan platform daha çok sosyal bilimler dikkate alınarak tasarlanmış, dezavantajlı grupların topluma, sosyal ve iş hayatına kazandırılması üzerine kurulmuştur. Bu tez çalışmasında proje kapsamında düzenlenmiş olan bu kariyer platformunun sağlayacağı fonksiyonel özellikleri üzerinde durularak kullanıcı istek ve taleplerine göre platform nicel olarak tasarlanması amaçlanmaktadır. Günümüzde yeni ürün/hizmet geliştirme veya var olan ürünlerin iyileştirilmesi sürecinde bir çok yöntem kullanılmaktadır. Kalite Fonksiyon Göçerimi(KFG) bu amaca hizmet eden ve yaygın olarak kullanılan yöntemlerden bir tanesidir. Müşteri taleplerine önem vermesi ve tasarımı bu taleplere göre biçimlendirmesi birçok organizasyon tarafından tercih edilme sebebidir. Kalite Fonksiyon Göçerimi kullanımının organizasyonlar açısından çok yönlü faydalar sağlamasına rağmen yanlış uygulanması zaman ve maliyet kaybına sebep olmaktadır. Müşteri istek ve beklentilerinin yanlış bir şekilde belirlenmesi ve bilinçsiz olarak derecelendirilmesi Kalite Fonksiyon Göçeriminin uygulamalarının genel bir problemidir. Farklı görüşlere sahip olan grupların isteklerinin bir arada toplanıp, değerlenmesinin sağlıklı sonuçlar vermeyeceğinden dolayı bu problemi çözmek adına bu tez çalışmasında Yeniden Düzenlenmiş Kalite Fonksiyon Göçerimi (YDKFG) yöntemi uygulanması amaçlanmıştır. Bu yöntem sayesinde kullanıcılar bakış açılarına göre gruplandırılarak istek ve beklentileri ayrı şekilde değerlendirilmektedir. Daha sonra ortak bir payda da belirlenen fonksiyonel özellikler her bir kullanıcı grubuna göre değerlendirildikten sonra yöntem sonucunda belirlenen en önemlileri tüm gruplar içinde geçerli olmaktadır. Bunun yanı sıra kullanıcı istek ve beklentilerinin önem derecelerini belirlemek, doğru değerlendirmek için Kalite Fonksiyon Göçeriminde Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) yönteminden faydalanılmaktadır. Birleştirilmiş AHP-KFG yöntemi literatürde birçok uygulamada kullanılmıştır. Tutarlı ve faydalı sonuçlar elde eden bu yöntemlerin bu çalışmaya da büyük katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Elde edilen bulgular neticesinde tasarlanacak olan sosyal kariyer platformunun fonksiyonel özellikleri değerlendirilmiş olacak ve tüm kullanıcı gruplarını en üst düzeyde memnun edecek özelliklerin tespiti sağlanacaktır. Belirlen bu fonksiyonel özellikler, kurulacak olan bu sistemin olmazsa olmazları olacaktır. Bu sayede tüm kullanıcı grupları memnun edilirken sistemin kullanılabilirliği ve popüleritesi artacak ve sistem daha geniş kitlelere hitap edecektir. Böylelikle daha fazla iş imkanının ve desteğin sağlandığı, daha fazla dezavantajlı bireyin yararlandığı bir platform kurulumu gerçekleştirilecek ve nihayetinde istihdamın artmasına ve bu artışın sürdürülebilirliğine katkı sağlanmış olacaktır.