Killi kum zeminlerde taş kolonların davranışının model deneylerle incelenmesi

Yumuşak zeminler üzerinde inşa edilecek yapılarda taşıma gücü, aşırı deformasyon ve diğer duraylılık problemlerini (yanal yayılma, yerel göçme gibi) çözmek için çeşitli iyileştirme yöntemleri geliştirilmiştir. Bu yöntemlerden standart taş kolonlar ülkemizde de uygulanan bir zemin iyileştirme türüdür. Bu çalışmada ilk olarak 1.1 metre x1.35 metre (çap x boy) boyutlu silindirik tankların içine yüksek su muhtevasında hazırlanmış kil ve kum karışımından oluşan zemin yerleştirilmiştir. Daha sonra bu yumuşak zemin belirli yük kademelerinde konsolide edilmiştir. Konsolide edilen zemin üzerinde, daha önce YTÜ İnşaat Fakültesi Geoteknik Anabilim Dalı'nda gerçekleştirilen tez çalışmalarında da yararlanılmış olan çerçeve kullanılarak standart taş kolon imalatı ve plaka yükleme deneyleri gerçekleştirilmiştir. Yükleme deneylerinden elde edilen sonuçlar sonlu elemanlar yöntemini kullanan Plaxis 2D proğramı analiz sonuçları ile birlikte değerlendirilmiştir. Proje kapsamında, analitik ve nümerik olarak daha hassas değerlendirmeye imkân verecek ölçümler yapılması amacıyla kumlu kil yatağının çeşitli noktalarında boşluk suyu basıncını ve gerilmeleri ölçülmüştür. Böylece herhangi bir iyileştirme yapılmamış yumuşak zemin ile taş kolon ile iyileştirme yapılması sırasında ve düşey yükleme deneyleri aşamalarında zeminde oluşacak basınçların ve boşluk suyu basınçlarının değişimi, yükleme-yer değiştirme değerleri belirlenerek karşılaştırılmıştır. Taş kolonların yapımı öncesi ve sonrası kil yataktan blok örnekler alınmış, zeminin mukavemet parametrelerinin (c, ϕ) ve elastise modüllerinin belirlenmesi için üç eksenli basınç deneyleri (CD, CU), serbest basınç deneyleri ve taş kolonun hemen etrafında gerçekleşen iyileşmeleri görmek için, veyn aletiyle değerlendirmeler yapılmıştır. Anahtar kelimeler: Taş kolon, laboratuar model deneyleri, iyileştirme oranı, boşluk suyu basıncı, gerilme, Nümerik Analiz