Kirman Selçukluları'nın Büyük Selçuklular, Meliklikler ve Atabeyliklerle olan münasebetleri

1040 Dandanakan Zaferi, Türkler'in Horasan merkez olmak üzere yeni bir medeniyet kurmaları için dönüm noktası olmuştur. Bölgeye hâkim konumda olan devletlerden biri olan Gazneliler ile yaptıkları ve kazandıkları zaferler sonucunda yeni bir imparatorluk kurulmaya başlamış ve geniş topraklara yayılmıştır. Daha Gazneliler ile savaşırken bir devlete bile sahip olmayan Selçuklular bu zaferden sonra devletlerini kurmuş ve fetihlerle genişlemeye devam ederek Bizans sınırlarına kadar ulaşmış ve onlarla mücadele etmişlerdir. Böylece Büyük Selçuklu İmparatorluğu, Ortaçağ ve İslâm Tarihine adını yazdırmıştır. Dandanakan Zaferinden sonra Selçuklu hanedanı Merv'de bir kurultay ile bir araya gelerek Türk ananesi gereği toprak paylaşımında bulunmuşlardır. Bu paylaşımda tezimizin ana konusu teşkil eden Kirman Selçuklularının kuruluşuna zemin hazırlanmıştır. Paylaşımda Çağrı Bey'in büyük oğlu Kara Kavurd Bey'e Tabes Vilayeti ve Kirman Bölgesi verilmiştir. Bölgeye 1041'deki ilk Selçuklu akınlarından sonra gelen Kavurd, Büveyhiler'in hâkim olduğu Kirman'ı alarak Büyük Selçuklu Devletine bağlı Kirman Selçukluları'nı kurmuştur. Kirman Selçuklularını kuran Kavurd, bölgede faaliyetlerde bulunarak sınırlarını genişletmiştir. Sultan Alp Arslan'a karşı birkaç kez isyan eden Kavurd, Alp Arslan'ın affetmesi ile Kirman'da kalmıştır. Fakat Kavurd'un, Melikşah Sultan olduktan sonra Selçuklu tahtı için isyan etmesi sonucunda öldürülmüştür. Kavurd'dan sonra Kirman melikleri Sultan Sencer'in Oğuzlara esir düşüp ölümüne kadar Büyük Selçuklulara tabi olmuşlardır. Kirman Selçukluları, Suriye, Irak, Horasan, Halep ve Dımaşk Selçukluları ve Atabeglikler ile siyasi veya evlilik yolu ile münasebetlerde bulunmuşlardır. Büyük Selçuklu Devletinin otoritesinin zayıflaması üzerine atabeglikler kurulmuştur. Kirman Selçukluları bu atabeglikler ile siyasi ve askeri yardım almak için ilişkilerde bulunmuşlardır. Ortaçağ Tarihinde İslâm dünyasına yönelik yapılan Haçlı Seferlerine karşı Atabeglikler bir araya gelerek ittifak kurmuş ve İslâm bölgesinden Haçlıları atmaya çalışmışlardır.