Kişiselleştirilmiş Egzersiz Anketi’nin Postmenopozal Osteoporozlu Kadınlarda Türkçe Geçerlilik ve Güvenilirlik

Bu çalışma, Rodrigues ve ark. tarafından geliştirilen Personalized Exercise Questionnaire’nin Türkçe formu olan Kişiselleştirilmiş Egzersiz Anketi’nin geçerlilik ve güvenilirliğinin belirlenmesi amacı ile yapıldı. Çalışmaya, postmenopozal osteoporozlu, 45-75 yaş arası gönüllü 190 kadın dâhil edildi. Katılımcılara, Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formu, Sosyodemografik Form, Kişiselleştirilmiş Egzersiz Anketi ve Osteoporoz Farkındalık Ölçeği uygulandı. Orijinal çalışmaya bağlı kalınarak “Destek Ağım”, “Egzersize Erişimim”, “Egzersiz Hedeflerim” ve “ Geri Bildirimim ve Takibim” boyutları analize dâhil edilirken “Egzersiz Tercihlerim” ve “Egzersiz Engellerim” boyutları analize dâhil edilmedi. Analize uygunluğun değerlendirilmesi için Kaiser-Meyer-Olkin İndeksi (0,693, 0,767, 0,802, 0,736) ve Barlett Küresellik Testi (p<0,001) uygulandı ve anket analize uygun bulundu. Geçerliliği değerlendirmek için anketin dil geçerliliğine, içerik geçerliliğine, yapı geçerliliğine ve ölçüte dayalı geçerliliğine bakıldı. Yapı geçerliliği için Madde Güçlük İndeksi, Madde Ayırt Edicilik İndeksi, %27 Alt-Üst Grup Ayırt Analizi ve Açıklayıcı Faktör Analizi uygulandı. Ölçüte dayalı geçerlilik için ise Osteoporoz Farkındalık Ölçeği kullanıldı. Güvenilirlik için iç tutarlılık ve test-tekrar test güvenilirliğine bakıldı. İç tutarlılık için Cronbach alpha ve Kuder Richardson 20 katsayıları kullanıldı ve test-tekrar test güvenilirliği için 95 kişiye 1 hafta arayla ikinci uygulama yapıldı. Tüm boyutlar, madde güçlük indeksine (0,83, 0,63, 0,80, 0,50) göre kabul edilebilir güçlükteydi. Madde ayırt edicilik indeksine göre ayırt edicilik özelliklerinin olduğu (0,33, 0,73, 0,54, 0,62) bulundu. %27 alt-üst grup analizine göre ayırt ediciliklerinin olduğu ispatlandı. Açıklayıcı faktör analizine göre yapı geçerliliklerinin olduğu (0,881, 0,768, 0,790, 0,932) görüldü. “Destek Ağım” (0,346, p<0,05) ve “Egzersize Erişimim” (0,274, p<0,05) boyutlarının ölçüte dayalı geçerliliklerinin düşük olduğu, “Egzersiz Hedeflerim” (0,016, p>0,05) ve “Geri Bildirimim ve Takibim” (0,156, p>0,05) boyutlarının ölçüte dayalı geçerliliklerinin olmadığı görüldü. Cronbach alpha (0,855, 0,856, 0,871, 0,925) ve Kuder Richardson 20 güvenilirlik katsayıları (0,841, 0,838, 0,826, 0,849) incelendiğinde iç tutarlılık güvenilirliğinin yüksek düzeyde olduğu görüldü. 1 hafta arayla uygulanan anketler sonucu elde edilen veriler ilk uygulamada elde edilen verilerle kıyaslandığında tutarlıydı (0,888, 0,892, 0,936, 0,966). Böylelikle test-tekrar test güvenilirliği sağlandı. Türkçe diline çevirisi sonucu Kişiselleştirilmiş Egzersiz Anketi, Türk dilinde geçerli ve güvenilir bulundu. Anahtar Kelimeler: Egzersiz, Türkçe Uyarlama, Geçerlilik, Güvenilirlik, Osteoporoz.