Klasik İslam ahlak eserlerindeki çocuk terbiyesine dair hususların günümüz eğitim anlayışı bağlamında değerlendirilmesi

Çalışması, klasik İslâm ahlâk literatüründe çocuk terbiyesine dair ortaya konulan ilkeleri günümüz eğitim anlayışı bağlamında değerlendirmeyi amaçlamaktadır. İslâm düşünce tarihinde ahlâk eserlerinde çocuk eğitimi genellikle "Tedbîrü'l-Menzil" başlığı altında aile çerçevesinde ele alınmış; çocuk, fıtrî potansiyele sahip ve şekillendirilmeye açık bir varlık olarak görülmüştür. Bu süreçte aile ve çevre, çocuğun karakter gelişiminde temel belirleyiciler olarak kabul edilmiştir. Araştırmanın amacı, İbn Miskeveyh (ö. 421/1030), Gazâlî (ö. 505/1111), Nasîruddîn Tûsî (ö. 672/1274), Celâleddîn Devvânî (ö. 908/1502) ve Kınalızâde Ali Efendi (ö. 979/1572) gibi düşünürlerin eserlerinde yer alan çocuk terbiyesi anlayışlarını incelemek ve bu görüşlerin günümüz eğitim anlayışıyla örtüşen ve farklılaşan yönlerini ortaya koymaktır. Çalışma nitel araştırma yöntemine dayanmakta olup doküman analizi deseni kullanılmıştır. Veriler içerik analizi yoluyla temalandırılmış ve betimleyici-mukayeseli bir yaklaşımla değerlendirilmiştir. Bulgular, klasik İslâm ahlâk düşünürlerinin çocuk eğitiminde aileyi merkeze aldığını, karakter inşasını temel hedef olarak belirlediğini ve alışkanlık kazandırma, model olma ve ödül-ceza gibi yöntemleri benimsediğini göstermektedir. Bununla birlikte bazı uygulamaların modern pedagojik yaklaşımlarla örtüşmediği tespit edilmiştir. Klasik İslâm ahlâk literatüründeki çocuk terbiyesi anlayışının önemli ölçüde evrensel pedagojik ilkelerle örtüştüğü, ancak bazı yönlerinin tarihsel bağlamla sınırlı kaldığı görülmektedir. Bu birikimin modern eğitim yaklaşımlarıyla birlikte değerlendirilmesi, daha bütüncül bir çocuk eğitimi perspektifi geliştirilmesine katkı sağlayabilir.