Klasik ve modern dönemde rüyalar İbn Sînâ ve Sigmund Freud karşılaştırması

Rüyalar insan hayatında önemli bir fenomendir. Bazı kültür ve inanışlarda kişinin gündelik yaşamına yön veren rüyaların insan fizyolojisi ve psikolojisi ile olan irtibatı geçmişten günümüze birçok düşünür tarafından ortaya koyulmuştur. İslâm düşüncesinin önemli bir filozofu olan İbn Sînâ ve modern düşüncenin önemli bir temsilcisi olan Sigmund Freud, insanın rüyalarını insan psikolojisiyle bağlantılı olarak ele almış iki düşünürdür. İbn Sînâ, rüyaların psikolojik boyutunu kabul etmekle birlikte onları tümel ve gayb bilgisini elde etmenin de bir vasıtası olarak kabul etmiştir. İbn Sînâ insan aklının makulleri elde etmesini mizacın itidali ile birlikte nefsin arındırılmasına bağlı görmüştür. Bu noktadan sonra rüyaların bir bilgi aracına dönüşeceğini düşünen İbn Sînâ bu düşüncesini nübüvvet teorisiyle desteklemiştir. İbn Sînâ'nın rüya konusunda iç duyulardan olan mütehayyile yetisine verdiği değer, aynı zamanda onun epistemolojisinin anahtar kavramlarından birisini ifade etmektedir. Rüyanın insan fizyolojisi ve psikolojisinin bir yansıması olduğunu düşünen Sigmund Freud ise geliştirdiği psikanaliz yöntemiyle rüyaları analiz etmiş ve rüyaların oluşumunun arkasında insan psikolojisinin eğilimlerini ve bilinçdışını keşfetmeyi hedeflemiştir. Rüyaların insanın bilgiye ulaşması noktasında ve rüya sahibinin kişiliği hakkında önemli ipuçları verdiği, iki düşünürün rüyalar hakkındaki görüşleri çerçevesinde tespit edilmiştir. Bu bakımdan çalışmamız rüya olgusunun epistemolojik bir değer olarak kabul edilip edilmemesini, her iki düşünürün bilginin kaynakları ile İlâhî bilgiye yükledikleri anlam çerçevesinde ele almış ayrıca yaşadıkları dönemin zihinsel paradigmalarını ortaya koymuştur.