Klasik Türk nesrinde sosyal tenkit (XVI. yüzyıl)

Klasik Türk edebiyatı yüzyıllar boyunca süren bir gelenek içerisinde manzum ve mensur olmak üzere iki ana damardan beslenmiş ve canlılığını devam ettirmiştir. Klasik Türk edebiyatı sahası ile ilgili yapılan çalışmalar incelendiğinde bu edebiyatın şiir ağırlıklı olması dolayısıyla manzum eserlere öncelik tanındığı, edebiyatın nesir yönünün çoğu defa ikinci planda kaldığı görülmektedir. Hâlbuki klasik edebiyatın teşekkül etmeye başladığı ilk dönemlerden itibaren mensur tarzda tarih, tezkire, siyasetname, nasihatname gibi farklı türlerde pek çok eser kaleme alınmış, Osmanlı nesir yazıcılığı son derece büyük gelişme göstermiş, yüzyıllar içerisinde nesir edebiyatımızın seçkin ve zarif örnekleri verilmiştir. Nâsirler de tıpkı şairler gibi -Divan edebiyatına yöneltilen haksız eleştirinin aksine- toplumsal hadiselere duyarsız kalmamışlar, eserlerinde devrin sosyal hayatını, yaşanan sıkıntıları, bozulmaları ve bunlara olan eleştirilerini açıkça dile getirmişlerdir. Bu yönüyle edebî eserler aynı zamanda sosyolojik birer kaynak hüviyeti de taşımaktadırlar. Bu tezde XVI. yüzyılda yazılmış Türkçe mensur eserler içerisinde eleştiri barındıran metinler üzerinden bir seçki yapılmış, bu eserlerde yer alan sosyal eleştiriler tespit edilmek suretiyle metinlerin sosyal hayat ve tarihle olan ilişkisi kurulmaya çalışılmıştır.