KOBİ'lerde en uygun teknolojiyi finanse edecek kaynaklara ulaşmada aşılması gereken engeller

Yaşadığımız yüzyılda tüm toplumlar finansal yönden ilerlemeyi ve gelişmeyi amaç edinmişlerdir. Toplumun fertlerinin yaşam şartlarının yükseltilmesi, gelir düzeylerinin ve iş olanaklarının arttırılması endüstrileşmenin yapı taşını oluşturmaktadır. Küçük ve orta boy işletmelerin (KOBİ) tarihsel süreçlerde oynadıkları rollere baktığımızda KOBİ'lerin endüstrileşmenin başlangıcı olarak kabul edilmesi gerektiği açıkça görülmektedir. Türkiye' de ve dünyada üretim sanayisinde yer alan işletmelerin önemli bir bölümünü oluşturan KOBİ'lerin, önemleri her geçen gün daha da artmakta, özellikle istihdamdaki payları günden güne artış göstermektedir. Türkiye'de toplam işletmelerin %99,9'unu, çalışanların %75,8'ini oluşturan KOBİ'ler geleneksel üretim tarzları, sermaye ve nitelikli eleman yetersizliği (KOBİ sahiplerinin ve üst düzey yöneticilerinin eğitim eksikliği de dahil) ile yeni ekonomik düzenin getirmiş olduğu kurallara, teknolojik gelişmeye, globalleşmeye, globalleşen ekonomideki rekabete ayak uydurmakta zorlanmaktadırlar. Bu problemler karşısında ayakta kalmakta zorlanan KOBİ'ler yeni kurumsal iktisat perspektifinden kurumsal yapıya bağlı olarak ve ekonomik performans, rekabet ve teknolojik güç dolayısıyla sanayi 4.0'a yaklaşmayı etkileyen işlem maliyetleri, mülkiyet hakları ve kurumsallaşma açısından incelenmelidir. Toplumların gelişmişlik düzeylerinin farklılığını Jared Diamond coğrafi faktörlerin farklılığına, Adam Smith serbest pazar ekonomisinin gücüne, Max Weber milletlerin kültürel farklılıklarına bağlarken, Acemoğlu ve Robinson ise milletlerin ekonomik ve siyasi kurumlarının yapısına ve gücüne bağlamışlardır. Bu çalışmada bir tarafta zorluklarla varlıklarını devam ettirmeye çalışan KOBİ'lerin sorunları diğer tarafta KOBİ'lerin bu zorlukları aşmaları, ulusal ve uluslararası rekabette söz sahibi olmaları için destek veren Kurumların KOBİ'lere ulaşmadaki sorunları ortaya çıkartılarak Yeni Kurumsal İktisat Teorisiyle bağlantılı olarak çözüm bulmaya çalışılacaktır. Zira kurumlar (KOBİ'lere destek veren kurumların büyük çoğunluğu kamuya aittir), yasal düzenlemeler, mülkiyet hakları ve işlem maliyetleri KOBİ'lerin gelişmesinde önemli bir role sahiplerdir. Bu kurumlar aracılığı ile KOBİ'lerin ihtiyaçları olan uygun finansal kaynak ve hibelere ulaşmalarına katkıda bulanarak ulusal ve uluslararası arenada güçlü, rekabet edebilir hale getirilmeleri hedeflenmesi gerekmektedir. Çalışmamızda KOSGEB aracılığıyla imalatçı KOBİ'lere anket linki yönlendirilmiş olup, 653 KOBİ'den geri dönüş sağlanmıştır. Yapılan bu anketle işletme yapısının, işletme sahiplerinin ve yöneticilerinin eğitim düzeylerinin, muhasebe kayıtlarının işletme bünyesinde tutulup tutulmadığının, yönetici ve müdürlerinin profesyonel yöneticiler olup olmadığının ve işletmede finansman bölümlerinin olup olmadığının, hibe ve yardımlardan faydalanıp faydalanılmadığının bağlantısı araştırılmaya çalışılmıştır. Anketin son bölümünde ise 2019 Aralık ayından beri devam etmekte olan Koronavirüs salgınının işletmeler üzerindeki etkisi incelenmeye çalışılmış ve pandemi süreci dikkate alınarak Türkiye'deki KOBİ'lerde en uygun teknolojiyi finans edecek kaynaklara ulaşmada aşılması gereken engeller KOBİ'lere destek veren kurumlarla ilişkileri bazında detaylı olarak incelenerek alternatif yöntemlerinin araştırılması amaçlanmıştır.