Kolaylaştırıcı öğrenci-hasta ilişkileri ölçeği aracılığı ile hastalarla ilişkilerin incelenmesi

Giriş: Hasta ve hemşire arasındaki ilişki, bakım kalitesini ve hasta memnuniyetini etkileyen temel unsurlardan biridir. Hemşirelik öğrencilerinin klinik uygulamalar sırasında hastalarla kurduğu kolaylaştırıcı ilişkiler ise hem öğrencilerin mesleki gelişiminde hem de hastaların deneyimlerinde önemli rol oynamaktadır. Bu araştırmada, Kolaylaştırıcı Öğrenci-Hasta İlişkileri Ölçeği aracılığı ile hemşirelik öğrencilerinin hastalarla ilişkisi incelenmiştir. Ölçeğin Türk diline uyarlaması gerçekleştirildikten sonra, bireysel özellikler ile ölçek alt grup puanları karşılaştırılmıştır Yöntem: Araştırma, ölçek uyarlama ve kesitsel-metodolojik araştırma modeliyle yürütülmüştür. Bir devlet üniversitesinde eğitim görmekte olan 100 hemşirelik son sınıf öğrencisi ile bir üniversite hastanesinde tedavi görmekte olan 100 hasta araştırma grubunu oluşturmuştur. Ölçeğin uyarlama sürecinde ileriye ve geriye çeviri işlemleri gerçekleştirilmiş, uzman görüşü alınmış ve pilot uygulama yapılmıştır. Psikometrik özellikleri belirlemek amacı ile açıklayıcı, doğrulayıcı faktör analizleri gerçekleştirilmiş ve Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı hesaplanmıştır. Ayrıca, karşılaştırma ve korelasyon testleri ile değişkenlerin ölçek puanlarına göre farklılık durumları incelenmiştir. Bulgular: Kolaylaştırıcı Öğrenci-Hasta İlişkileri Ölçeğinin Türkçe formunun iki faktörlü yapısının (Bakım İlişkisi ve Öğrenme İlişkisi) korunduğu ve toplam varyansın %58,0'ını açıkladığı saptanmıştır. Ölçek Cronbach Alfa katsayısı 0,825 ile 0,862 arasında değişmiştir. Öğrencilerin bireysel özellikleri ile ölçek puanları arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Öğrenci ve hasta grupları arasında yapılan karşılaştırmalarda, yalnızca bakım puanı açısından anlamlı bir fark bulunmuştur (p = 0.007). Öğrencilerin bakım puanları, hasta grubuna göre daha yüksek bulunmuştur ve bu fark orta düzeyde bir etki büyüklüğüne sahiptir (Cohen's d = 0.60). Sonuç: Kolaylaştırıcı Öğrenci-Hasta İlişkileri Ölçeğinin Türkçe formunun geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu görülmüştür. Hemşirelik eğitiminde öğrencilerin hasta ile kurduğu ilişkileri sistematik bir şekilde değerlendirmede yararlı olabileceği düşünülmektedir. Ayrıca, kolaylaştırıcı ilişkilerin hem öğrenci gelişimine hem de hasta deneyimine olumlu katkılar sağladığı bir kez daha doğrulanmıştır.