Kolon kanseri hücrelerinin mezenkimal-epitel dönüşümü sürecinde epigenetik değişimlerin araştırılması

Kolorektal kanser (KRK), tüm dünyada en yaygın kötü huylu tümörlerden biridir. KRK genel anlamda tedavisi olan bir kanser türüdür ancak kanserin metastaz yapması hastalığın seyrini kötü etkilemektedir. Kanser metastazı ile bağlantılı olan önemli bir biyolojik süreç epitel mezenkimal dönüşümdür (EMT). Bu sebeple EMT-MET sürecini aydınlatmak kanser ölümlerinin en önemli sebebi olan metastazın aydınlatılması için önemli bir adımdır. Pek çok kanıt, normal hücreler ve tümör hücrelerinde EMT'nin DNA dizisindeki değişimler sonucu değil, epigenetik bir süreç olarak düzenlendiğini göstermektedir. Bu çalışmada bir kolon kanseri hücre hattı HT-29 kullanılarak kendiliğinden MET ve EMT geçirebilen yeni bir model oluşturulmuştur. HT-29 MET-EMT hücre modelinde üç tip alt popülasyon, atasal, epitel ve mezenkimal, elde edilmiş ve bu alt popülasyonlar epitel mezenkimal belirteçler, histon modifikasyonları, epigenetik düzenleyiciler, ilaç direnci ve hücre çoğalması açısından karakterize edilmiştir. Yapılan çalışmalar sonucunda epitel belirteçlerin epitel hücrelerde, mezenkimal belirteçlerin ise mezenkimal ve atasal hücrelerde arttığı gözlenmiştir. Oluşturulan MET-EMT modelinde epitel hücrelerde baskılayıcı histon işareti artarken tetikleyici histon işareti azalmaktadır. Yine epitel hücrelerde EZH1, CBX-4, CBX-7 miktarları artarken, CBX-8 ve EZH2 miktarları ise azalmıştır. MET-EMT modelinde 5-fluorourasil ve oxaliplatin için istatistiksel olarak anlamlı değilse de mezenkimal hücrelerde daha yüksek direnç gözlenmiştir. Hücre canlılığı ise atasal ve mezenkimal grupta epitel gruba göre çok daha yüksek çıkmıştır. Çalışma, kolon kanserinde ve MET-EMT sürecinde epigenetik mekanizmaların aydınlatılması ve yeni tedavi hedeflerinin tespit edilmesi yolunda önemli bir adımı oluşturmaktadır. Anahtar kelimeler: Epigenetik, epitel-mezenkimal dönüşüm, ilaç direnci, kolon kanseri, polycomb proteinleri