Kolon poliplerinin epidemiyolojik ve histopatolojik özellikleri: Konvansiyonel adenomlar ve serrated poliplerin retrospektif analizi

Giriş ve Amaç: Kolon polipleri, kolorektal kanser gelişiminde önemli rol oynayan öncül lezyonlar olarak kabul edilmektedir. Kolonoskopi sırasında saptanan poliplerin çıkarılarak histopatolojik incelemesinin yapılması önerilmektedir. Çalışmanın amacı kolorektal poliplerin epidemiyolojik ve histopatolojik özelliklerini değerlendirmek ve özellikle konvansiyonel adenomlar ile serrated poliplerin yaş ve cinsiyet ile ilişkilerini ortaya koymaktır. Poliplerin erken teşhis edilmesi ve çıkarılarak incelenmesi, kolorektal kanser gelişiminin önlenmesinde kritik bir basamak olup epidemiyolojik verilerin bu süreçte yol gösterici olacağı düşünülmektedir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ocak 2014-Aralık 2024 tarihleri arasında Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi Gastroenteroloji Bilim Dalı tarafından kolonoskopi yapılmış ve polip saptanmış olan ve dışlanma kriterleriyle elenmemiş olan hastalar dahil edilmiştir. Çalışmaya toplam 1790 hasta ve bu hastalara ait 2060 kolonoskopi seansından elde edilen 3022 kolorektal polip dahil edilmiştir. Bulgular: 3022 olguda olguların yaş ortalaması 60.9 ± 11.5 yıl olup, erkeklerde 61.5 ± 11.3 ve kadınlarda 59.7 ± 11.8 yıl olarak saptanmıştır. Olguların %67.21'i erkek, %32.79'u kadındır. Poliplerin ortalama boyutu 6.8 ± 5.2 mm olup, olguların %80.68'inde çap 10 mm'nin altındadır. Histopatolojik incelemede poliplerin %73.96'sı konvansiyonel adenom ve tüm poliplerin %53.06'sı tübüler adenom olarak belirlenmiştir. Lokalizasyon açısından polipler en sık %28.1 ile sigmoid kolonda ve %25.55 ile rektumda yerleşmiştir. Çok değişkenli analizde yaş, konvansiyonel adenom gelişimi için bağımsız bir risk faktörü olarak saptanmış, her bir yıllık artış adenom olasılığını artırmıştır. Buna karşılık yaş, serrated polip varlığıyla ters ilişkili bulunmuş, yaşın artmasıyla serrated polip sıklığının azaldığı görülmüştür. Erkek oranı yüksek olsa da, cinsiyetin polip tipleri üzerinde bağımsız etkisi bulunmamıştır. Sonuç: Kolorektal poliplerin özellikle 50 yaş üzeri bireylerde sık görüldüğü, yaşın konvansiyonel adenom gelişiminde belirleyici bir faktör olduğu, ancak serrated poliplerin görülme sıklığının yaşla azalma eğilimi gösterdiği saptanmıştır. Bulgular, kolorektal kanserin erken tanısı için düzenli kolonoskopik taramanın önemini desteklemektedir. Anahtar Kelimeler: kolon polipleri, adenom, serrated polip, lokalizasyon, boyut, histoloji