Kolorektal kanser cerrahisinde açık ve laparoskopik cerrahi tekniklerin karşılaştırılması, erken ve geç dönem sonuçları

Amaç: Kolorektal kanser cerrahisinde onkolojik sonuçlar ve sağkalım açısından laparoskopik cerrahinin yeri, tüm dünyada halen tartışmalı bir konudur. Bu çalışmada, laparoskopik ve açık yöntemle gerçekleştirilen kolorektal kanser cerrahilerinde uygulanan tekniklerin klinik sonuçları karşılaştırılarak değerlendirilmiş ve elde edilen veriler literatür ile karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Ocak 2015 ile Haziran 2020 arasında kolorektal kanser cerrahisi uygulanan 462 hastanın verileri incelenerek yapılmıştır. Demografik veriler, laboratuvar değerleri, ameliyat verileri, erken ve uzun dönem klinik ve patolojik sonuçlar, sağ kalım oranları retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 462 hastanın 271'i (%58,7) açık, 191'i (%41,3) laparoskopik yöntemle opere edilmişti. Açığa dönüş (konversiyon) gelişen 20 hasta açık cerrahi grupta incelenmiştir. Hastaların demografik verileri incelendiğinde; medyan yaş açık cerrahi grupta 61.6±12.32, laparoskopik cerrahi grupta 59.6±12.45 olarak bulunmuştur. Erkek hastaların 166'sı (%57,0) açık, 125'i (%43.0) laparoskopik, kadın hastaların 105'i (%61,4) açık, 66'sı (%38.6) laparoskopik yöntemle opere edilmişti. Seride acil opere edilen vaka sayısı 57 (%22,7), elektif vaka sayısı 405'tir (%77,3). Acil opere edilen vakaların hepsi açık yöntemle opere edilmişti. Çalışmamızda açık cerrahi gruptaki 271 (%100) hastanın 10' unda (%3,7), laparoskopik cerrahi gruptaki 191 (%100) hastanın 3' ünde (%1,6) intraoperatif komplikasyon gelişmiştir. Postoperatif cerrahi komplikasyon açık cerrahi grupta 138(%50,9), laparoskopik cerrahi grupta 104 (%54,5) idi. 462 hastanın hepsi malignite nedeniyle opere edilen hastalardı. TNM evrelendirme sistemine göre 462 vakamızdan açık cerrahi grupta yer alan 271(%100) hastanın 4'ü (%1,5) evre 0, 41'i (%15,2) evre 1, 81'i (%30,1) evre 2, 97'si (%36,1) evre 3 ve 46'sı (%17,1) evre 4, laparoskopik cerrahi grupta yer alan 171(%100) hastanın 13'ü (%6,8) evre 0, 35'i (%18,3) evre 1, 63'ü (%33) evre 2, 66'sı (%34,6) evre 3 ve 14'ü (%7,3) evre 4 olarak belirlenmiştir. Açık cerrahi grubunda 5 yıllık genel sağ kalım 136 (%52,3), laparoskopik cerrahi grupta 122 (%67) olup istatistiksel olarak anlamlı idi. Ancak ileri evre vakaların çoğu ve acil cerrahi vakaların tamamı açık yöntemle opere edilmişti. Evrelere göre 1,3 ve 5 yıllık genel sağ kalım dağılımına bakıldığında iki grup arasında anlamlı istatistiksel farklılık yoktu. Sonuç: Çalışmamızda laparoskopik yöntemle opere edilen kolorektal kanser hastalarının sağkalımının açık yöntemle opere edilen hastalardan anlamlı derece uzun olduğu gözükmekteydi. Ancak çoğu ileri evre vakalar ve acil vakaların tamamı açık yöntemele opere edilmişti. Evrelere göre sağkalım dağılımına bakıldığında ise iki gurup arasında bazı zaman dilimleri hariç anlamlı farklılık yoktu. Laparoskopik cerrahinin daha az postoperatif komplikasyon gelişmesi, hastanede kalış süresinin daha kısa olması, enteral beslenmeye daha erken geçilmesi, hastanın eski hayatına daha hızlı dönmesi, postoperatif ağrının daha az olması, inflamatuvar yanıtın daha az olması nedeniyle kolorektal kanser hastalarında öncelikle tercih edilmesi gereken ameliyat yöntemi olduğunu düşünmekteyiz. Ancak bu konuda fikir ayrılıkları olduğundan çok merkezli, randomize çalışmalara ve metaanalizlere hala ihtiyaç vardır.