Kolorektal kanserlerde mismatch repair genlerinin prognoza etkisi

Bu çalışmada; Mismatch Repair genlerinin (MLH1, MSH2, MSH6, PMS2) durumunun, kolorektal kanserli hastalarda sağkalım ve klinik parametreler üzerindeki etkilerinin retrospektif değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma, 2016–2021 yılları arasını kapsayan, bir üniversite hastanesinin genel cerrahi kliniğinde gerçekleştirilmiş retrospektif kesitsel bir analizdir. Çalışmaya dahil edilen 230 kolorektal kanser hastasının verileri incelenmiştir. Tümörlerin yerleşim yeri, preoperatif metastaz varlığı, uygulanan neoadjuvan ve adjuvan tedaviler, tümör histolojisi, boyutu, lenf nodu ve perinöral invazyon durumu gibi patolojik parametreler ile MSH2, MSH6, PMS2 ve MLH1 proteinlerinin immünohistokimyasal (IHK) boyama sonuçları değerlendirilmiştir. Mikrosatellit instabil (MSI-dMMR) olan ve çalışmanın odak noktası olan bu 44 hasta Grup 1 (MSI grubu) olarak isimlendirilmiştir. Verilerin karşılaştırılacağı ve popülasyonun çoğunluğunu oluşturan mikrosatellit stabil (MSS-pMMR) olan 186 hasta ise Grup 2 olarak adlandırılmıştır. Hastaların yaş ortalaması MSI'da 61,52; MSS'de ise 62,6'ydı. MSI'in %65,9'u, MSS'nin %55,9'u erkek hastalardan oluşmaktaydı. MSI'da; hastaların %63,6'ı sağ hemikolektomi ameliyatı oldu. MSS'de ise; hastaların %33,9'u low anterior rezeksiyon ve %30,1'i anterior rezeksiyon/transvers kolektomi ameliyatı oldu. MSI'da; en sık tümör yerleşimi %34,1 ile çekumda MSS'de ise; en sık tümör yerleşimi %40,3 ile sigmoid kolonda gözlendi. MSI'dakı olguların %31,8'inde, MSS'deki olguların %32,3'ünde preoperatif metastaz mevcuttu. En sık görülen metastaz bölgeleri karaciğer ve lenf nodlarıdır. MSI'dakı hastaların %22,7'sini, MSS'deki hastaların %33,3'ünü neoadjuvan tedavi uygulanan hastalar oluşturmakta olup, her iki grupta da çoğunlukla kapesitabin, oksaliplatin ve radyoterapi kombinasyonu tercih edildi. En sık gözlenen tümör tipi MSI'da %81,8, MSS'de %91,5 ile diferansiye türü tümörler çoğunluktaydı. En sık tümör evresi T3 (MSI=%52,3/ MSS=48,9) olarak gözlenmiştir. Olguların çoğunda lenf nodu metastazı izlenmedi (N0, MSI= %72,7/ MSS=54,8). MSI'daki olguların 16'sında (%36,4), MSS'deki olguların 58'inde (%31,2) lenfovasküler emboli pozitif saptandı. MSI'dakı Mismatch Repair (MMR) proteinlerinden MSH6 (%38,6), MLH1 (%61,4) ve PMS2 (%68,2) için kayıp oranları dikkate değerdi. MSI'da (p=0,028) ve MSS'de (p=0,008) lenf nodu metastazı (N evresi) açısından anlamlı fark bulundu. Her iki grupta da; sağ kalan ve ex olan hastalar arasında yapılan karşılaştırmada, tümör boyutu (T evresi) açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı. MSI'da lenfovasküler emboli (LVE) varlığı, sağ kalan grupta %33,3, ex grubunda ise %42,9 oranında izlenmiş; ancak bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p=0,388). MSS'de lenfovasküler emboli (LVE) varlığı, sağ kalan grupta %23,9, ex grubunda ise %42,5 oranında izlenmiş ve bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0,006). Her iki grupta da perinöral invazyon (PNI) açısından sağ kalan ve ex olan hastalar arasında anlamlı fark bulunmuştur. Sağkalım analizine göre ortanca yaşam süresi MSI olan grupta 21 (%95 CI: 5.7-36.3) ay iken MSS olan grupta 24 (%95 CI: 17.1-30.9) ay olarak saptanmış olup aradaki fark anlamlı değildir. Sağkalım üzerinde etkisi olabilecek diğer parametreler (yaş ve tanı sırasında metastatik hastalık durumu) MSI ile beraber multivaryan analizde değerlendirildiğinde ise metastatik hastalık varlığı yaş ve MSI durumundan bağımsız olarak sağkalım üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olarak bulunmuştur (OR: .465, %95 CI: .291-.742, p=.001).Sonuç olarak MSI durumu ile tümör biyolojisi arasında anlamlı ilişkiler bulunduğunu ve bu ayrımın terapötik stratejilerin belirlenmesinde önemli olabileceğini göstermektedir. Özellikle MSI pozitif hastalarda immünoterapötik yaklaşımların potansiyel faydası göz önüne alındığında, tüm kolorektal kanser hastalarının MMR durumu açısından değerlendirilmesi önerilmektedir. Ayrıca, mikrosatellit kolorektal kanserlerde heterojeniteyi anlamada önemli bir biyolojik belirteçtir ve tanı, tedavi ve takip algoritmalarında bu parametrenin dikkate alınması klinik uygulama açısından anlamlı katkı sağlayacaktır. Genel sağkalım üzerinde ise MSI durumunun bir etkisi olmamaktadır. Tanı sırasındaki metastatik hastalık varlığı ise sağkalım üzerinde diğer parametrelerden bağımsız olarak etkilidir.