Kolorektal karsinomlarda ekstraselüler matriks düzenlenmesi ile ilişkili HIF-1 αlfa/LOX/ITGA5 protein ekspresyonunun prognostik ve moleküler özellikler ile ilişkisi

Kolorektal kanserler histopatolojik ve moleküler olarak oldukça heterojen tümörler olduğundan kişiye özgü en uygun tedavi seçeneğinin belirlenmesi için tümörün hücresel özellikleri yanı sıra anjiogenezis, invazyon, metastaz ve tedavi direnci ile ilişkisi giderek önem kazanan tümör mikroçevresini de göz önünde bulundurmak gerekmektedir. Bu çalışmada KRK'de prognoz ve tedavi direnci ile ilişkili olduğu bildirilen hipoksi ilişkili HIF-1α /LOX/ITGA 5 proteinlerinin stromal ve tümöral ekspresyonunun, klinikopatolojik prognostik parametreler, KRAS/NRAS/BRAF mutasyonu ile ilişkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya 2019-2021 yılları arasında Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Patoloji kliniğinde rezeksiyon materyalleri değerlendirilmiş, KRAS/NRAS/BRAF mutasyon analizleri, MMR durumu incelenmiş 100 olgu dahil edilmiştir. Tümöre ait parafin bloklardan doku mikrodizini hazırlanarak HIF-1α, ITGA5 ve LOX'a yönelik immunohistokimyasal boyama yapılmıştır. Boyanma yoğunluğu ile histopatolojik ve prognostik değişkenler analiz edilmiştir. HIF-1α/LOX/ITGA5 proteinlerinin stromal ekspresyon yoğunluğu, tümöral HIF-1α ve LOX ekspresyonu arasında pozitif korelasyon saptanmıştır. KRAS/NRAS/BRAF mutasyonu ile birlikte tümör stromasında bu proteinlerin her üçünün de orta-kuvvetli eksprese olduğu hastalarda metastatik lenf nodu sayısı diğer hastalardan daha yüksek bulunmuştur. HIF-1α, ITGA5 ya da LOX mikroçevre ekpresyonu orta-kuvvetli olan evre IV hastalarda progresyonsuz sağkalım süresi hafif ekspresyon gösterenlerden daha düşük bulunmuştur. Ayrıca kadın cinsiyet, orta-kuvvetli HIF-1α/LOX/ITGA5 stromal ekspresyonu, metastatik 1. basamak yalnızca KT, artmış progresyon riski ile bağımsız olarak ilişkili bulunmuştur. Stromal HIF-1α/LOX/ITGA5 ekspresyon yoğunluğu ile azalmış progresyonsuz sağkalım arasında ilişki saptanması tedavi yanıtı ya da direncini öngörme açısından bu belirteçlerin faydalı olabileceğini düşündürmektedir. HIF ve LOX başta olmak üzere bu molekülleri hedef alan alternatif tedaviler olumlu sonuçlara neden olabilir. Çalışmamız tümör stromasını ve prognostik önemini ele alan daha geniş kapsamlı çalışmalar ile desteklenmelidir.