Kolostomi yapılmış tavşanlarda kolostominin distalinde kalan barsak segmentlerinde kolinerjik ve nitrerjik sistemlerdeki değişiklikler

ÖZETKolostomi, çocuk ve yetişkinlerde birçok hastalığın tedavisi sırasında geçici veyakalıcı olarak kullanılan bir cerrahi yöntemdir. Çocuklarda Hirschsprung hastalığı ve anorektalmalformasyon gibi konjenital hastalıkların tedavisinde çok evreli ameliyatların ilk aşamasıolarak, kolorektal ameliyatlar sonrasında anastomoz kaçağını engellemek amacıyla veyagecikmiş kolon perforasyonu gibi durumlarda acil şartlarda kullanılabilmektedir. Çocuklardagenellikle geçici bir süre için kullanılan kolostominin distalindeki fonksiyon dışı kalansegmentlerde motiliteyi etkileyen yolaklarda herhangi bir değişikliğin olup olmadığıbilinmemektedir. Bu çalışmada, kolostominin distalinde bir süre işlev dışı kalan barsaksegmentindeki kolinerjik ve nitrerjik sistemler fonksiyonel olarak invitro yöntem ile incelendi.Bu çalışmada ağırlıkları 2000-2500 gr arasında değişen 20 adet erkek Yeni-ZelendaAlbino tavşan kullanıldı. Tavşanlara iki aylıkken genel anestezi altında steril şartlardasigmoid kolostomi yapıldı ve distal uç Hartmann poşu şeklinde karına bırakıldı. ki aylıkbekleme süresini takiben kolostomi yapılan tavşanlar, barsak segmentleri invitro deneylerdekullanılmak üzere çıkartıldıktan sonra sakrifiye edildiler. Kontrol grubunda ise, 4 aylıkhayvanlar kullanıldı.Bu çalışmada deneyler, distal kalın barsaktan hazırlanan izole sirküler düz kas stripleriile organ banyolarında invitro olarak yapıldı. Çalışmada ekzojen KCl ve papaverin verilereksirküler düz kasların sırasıyla kasılabilirliği ve gevşeyebilirliği değerlendirildi. Ardındanguanetidinli ve indometazinli ortamda değişen frekans, voltaj ve sürelerde uygulananelektriksel alan uyarısı (EAU) ile kas striplerinin nörojenik yanıtları değerlendirildi. Buyanıtların nörojenik kaynaklı olduğu ise, ortama tetrodotoxin eklenmesini takiben kaybolmasıile anlaşıldı. Takiben, EAU çalışmaları atropinli, L-NAME'li ve atropin ile birlikteL-NAME'li ortamda tekrarlanarak elde edilen yanıtlar karşılaştırıldı. En son olarak,postsinaptik reseptörlerden oluşacak etkiyi değerlendirmek için ortama karbakol eklenerekkasılma; Sodyum nitroprussiat(SNP), sildenafil ve L-arginin eklenerek gevşeme yanıtları eldeedildi.Sonuçta, kolostominin distalinde kalan barsak segmentinde makroskopik olarak atrofigelişmesine rağmen, kolon sirküler düz kaslarının kasılabilirliği ve gevşeyebilirliğideğişmemektedir. Ancak kolostominin distalindeki kolonda, presinaptik uçtan sinir uyarımınabağlı asetilkolin, nitrik oksit ve nöropeptidler gibi nörotransmitterlerin salıverilmesininazaldığı gözlenmiştir. Dolayısıyla her ne kadar kolonun düz kas yapısı kolostomiaçılmasından etkilenmemekte ise de kolonda nörotransmisyon bozulduğu için kolostominindistalindeki kolonda motilite bozukluğu olmaktadır. Ancak bu çalışmamızda gösterdiğimizmotilite bozukluğunun, düzelip düzelmediği, düzeliyorsa da ne kadar zaman içinde normaledöndüğünü araştırmak için ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.