Kömür hazırlama tesislerinde iş sağlığı ve güvenliği

Kömür genel olarak demir çelik fabrikalarında, termik santrallerde, döküm sanayilerinde ve evlerde ısıtma amaçlı yakıt olarak kullanılan bir madendir. Kömürün maden yataklarından tüvenan halde çıkarılarak kullanıma sunulabilmesi ve kullanılacak sektörün talep ettiği özelliklere getirebilmesi amacıyla atıklarından ayrılması ve kalori değerinin artırılması gerekmektedir. Kömürün atıkların ayrılması ve zenginleştirilmesi işlemleri kömürün kendi özelliği ile içerisinde bulunan diğer cevher ve atıkların fiziksel ve fizikokimyasal özelliklerine göre yapılmaktadır. Tüvenan kömürün endüstride kullanılabilmesi için içerdiği safsızlıklardan arındırılması ve kalorifik değerinin yükseltilmesi önem taşımaktadır. Kömürün içerdiği safsızlıkların çeşitli yöntemlerle giderilmesi işlemi kömür yıkama tesislerinde gerçekleştirilmektedir. Kömür hazırlama tesislerinde piyasanın ihtiyaç duyduğu özelliklerde kömür yıkama, eleme ve ayırma işlemlerinden geçirilerek, belli boyutlara ve kalorifik değerlere getirilerek arza sunulmaktadır. Bu çalışmada kömür hazırlama tesislerinde oluşabilecek iş kazalarına neden olabilecek tehlike ve risklerin tespiti ve bu tehlike ve risklere karşı alınabilecek önlemlerin belirlenmesi hedeflenmiştir. Çalışmada Zonguldak ilinde bulunan kömür hazırlama tesisleri iş sağlığı ve güvenliği (İSG) açısından incelenmiş ve değerlendirilmiştir. İşyerinde 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununa bağlı yapılan mevzuat hükümleri dikkate alınarak tehlike ve riskler belirlenmiştir. Belirlenen risklerin kabul edilebilir risk seviyesine çekilebilmesi için günümüz teknolojik ve bilimsel veriler doğrultusunda önlemler ve düzenlemelerin neler olabileceği değerlendirilmiştir. Ciddi iş kazalarının meydana gelme olasılığı bulunan kömür yıkama tesislerinde teknik önlemlerin yanı sıra insan davranışlarından kaynaklanan kazaların en aza indirilmesine yönelik yönetimsel düzenlemelere de ihtiyaç duyulduğu görülmüştür. Ayrıca mevzuatta gerekli düzenlemeler yapılmalı ve kömür hazırlama tesisleri bu düzenlemeler kapsamına alınmalıdır. Bununla birlikte iş yerlerinin fiziksel yapıları gözden geçirilmeli ve gerekli iyileştirmeler yapılmalıdır.