Kömürhan (Elazığ) tüneli destek sistemlerinin görgül ve sayısal analizi

Bu çalışmada, Elazığ-Malatya karayolunun 1+458-3+869 kilometreleri arasında çift tüp olarak inşa edilmesi planlanan Kömürhan Tüneli?i güzergahındaki kaya kütlesinin jeoteknik özellikleri incelenmiştir. Tünel güzergahında Üst Kretase yaşlı Kömürhan Ofiyolitleri yüzeylemektedir. Bu ofiyolitik kayaçların jeoteknik özelliklerini belirlemek için arazi ve laboratuar çalışmaları yapılmıştır. Kaya kütlesinin içerdiği süreksizliklerin mühendislik özellikleri hat etüdü çalışmaları ile belirlenmiş, sondaj karotları incelenerek kaya kütlesinin Kaya Kalite Göstergesi (RQD) ve bozunma derecesi belirlenmiştir. Ayrıca, kaya kütlesinin dinamik özelliklerini belirlemek amacıyla tünel güzergahı boyunca jeofizik çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Arazi ve laboratuvar çalışmalarından elde edilen veriler kullanılarak tünel güzergahındaki kaya kütlesi RMR, RMi, ve GSI sistemlerine göre sınıflandırılmış ve tünel için ampirik ön destek elemanları belirlenmiştir. Optimum destek sistemlerini belirlemek amacıyla Sonlu Elemanlar Yöntemi (FEM) kullanılarak RMR ve RMi sınıflama sistemlerinden elde edilen destek sistemlerinin sayısal analizleri yapılmıştır. Yapılan sayısal analizler sonucunda tünel için optimum destek sistemleri önerilmiştir. Laboratuar deneyleri, hat etüdü ve jeofizik çalışmalardan elde edilen veriler kullanılarak kaya kütlesinin kazılabilme özelliği araştırılmış ve farklı araştırmacılar tarafından önerilenkazılabilme sınıflamalarına göre kaya kütlesi sınıflandırılmıştır. Bu sınıflamalara göre tünel güzergahındaki kaya kütlesinin kazılabilme sınıfı ?çok zor kazılabilir-patlatma gerekli? olarak belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Kaya kütle sınıflama sistemleri, Kazılabilirlik, Sayısal analiz, Sonlu elemanlar yöntemi