Konjenital kalp cerrahisi uygulanan pediyatrik olgularda deksmedetomidin infüzyonunun postoperatif ağrı tedavisi üzerine etkileri

Konjenital kalp cerrahisi uygulanan pediyatrik olgularda, operasyon odasında ekstübasyon ve etkin bir postoperatif analjezi sağlanması, maliyeti düşürme ve komplikasyonları azaltma çabasının önemli basamaklarıdır. Çalışmamızda masada ekstübe edilen konjenital kalp cerrahisi hastalarında intravenöz deksmedetomidin uygulamasının postoperatif ağrı tedavisi ve morfin tüketimi üzerine olan etkileri araştırıldı. Fakülte etik kurul ve ebeveyn onayları alınarak, konjenital kalp hastalıkları nedeniyle düzeltme cerrahi uygulanacak 1-15 yaş arası toplam 53 olgu çalışma kapsamına alındı. Operasyon öncesi ketamin (2 mg/kg, iv) ile premedike edilen olgularda, sevofluran anestezisi ile anestezi idamesi sağlandı. Cerrahi insizyon ile birlikte tüm olgulara peroperatif analjezi için morfin (0,1 mg/kg, iv) uygulandı. Olgular rasgele seçimle 3 gruba ayrıldılar. I. grup olgularda operasyon başlamadan önce deksmedetomidin yükleme dozu (1 mcg/kg, iv), uygulandı. Operasyon süresince iv 0.3 mcg/kg/saat deksmedetomidin infüzyonu sürdürüldü. II. grup olgularda ise sternum kapatılırken deksmedetomidinin yükleme dozu (1 mcg/kg, iv), uygulandı. III. grup olgularda (kontrol grubu) sternum kapatılırken postoperatif analjezi amacıyla iv. morfin (0.05 mg/kg) kullanıldı. Operasyon odasında, orofaringeal sıcaklığı 36,5°C'den yüksek olan, hemodinamik stabilitesi bulunan çocuklar basit emirlere yanıt alınması ve yeterli spontan solunum olması koşulu ile ekstübe edildiler. Olguların derlenme ve ekstübasyon süreleri kaydedildi. Olgular daha sonra yoğun bakıma transfer edildiler. Postoperatif dönemde I. ve II.grup olgularda 24 saat süreyle sürekli deksmedetomidin infüzyonu (0.3 mcg/kg/saat) kullanılırken, III. grup olgularda benzer volümde salin infüzyonu kullanıldı. Postoperatif ek analjezik ihtiyacı olması durumunda (CHEOPS > 7), üç grupta da intravenöz morfin (0.025 mg/kg, iv) uygulandı. Ağrı skorları, morfin tüketimi, kan kortizol ile glukoz düzeyleri ve hemodinamik veriler 24 saat süreyle kaydedildi. Deksmedetomidin uygulanan gruplarda uyanma ve ekstübasyon sürelerinin sadece morfin kullanılan gruba kıyasla daha uzun olduğu tespit edildi (p< 0.05). CHEOPS skorlarının, ortalama kan kortizol düzeylerinin ve günlük morfin tüketiminin grup I ve II de grup III'e göre istatistiksel olarak daha düşük olduğu (p<0.05) ancak deksmedetomidin infüzyonu uygulanan gruplar arsında bu değerlerin istatistiksel olarak fark oluşturmadığı belirlendi. Sonuç olarak konjenital kalp cerrahisi uygulanan ve operasyon masasında ekstübe edilen çocuklarda hem preoperatif hem de sternum kapatılmadan önce başlanan intravenöz deksmedetomidin uygulamasının operasyon bitiminde ekstübasyon süresini çok uzatmadan etkin bir postoperatif ağrı tedavisi sağladığı ve morfin tüketimini azalttığı kanısına varıldı. Anahtar Kelimeler: Konjenital kalp cerrahisi, postoperatif ağrı tedavisi, erken ekstübasyon, deksmedetomidin