Konkur atlarında canlı ağırlık, vücut ölçüleri, hastalık insidansı, yaşama gücü ve döl verimini etkileyen faktörler

Bu araştırma Gemlik Askeri Veteriner Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı'ndaki konkur atlarında döl verimi, büyüme, hastalık insidansı ve yaşama gücü ile bu özellikleri etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır.Araştırmanın hayvan materyalini kurumda 2002-2009 yılları arasında konkur atı olarak yetiştirilen (KWPN, Belçika Sıcakkanlısı, Hanover, Holstein, İngiliz, İrlanda, Sell France ve Friesian) 42 baş kısrak ile bunların 118 baş tayına ait ölçüm ve kayıtları oluşturmuştur.KWPN, diğer ve Friesian ırkı atlarda gebelik süresi sırasıyla; 329,19 + 2,68; 333,54 + 2,54 ve 326,04 + 1,41 gün bulunmuştur. Gebelik süresine ırk, yaş, doğum ayı ve cinsiyetin etkisi önemsiz olmuştur (P>0,05). KWPN, diğer ve Friesian ırkı atlarda gebelik oranı %90,9; 80,0 ve 85,7; doğum oranı ise aynı sıra ile 77,3; 60,0 ve 71,4 olarak tespit edilmiştir.Ayağa kalkma süresi; KWPN, diğer ve Friesian taylarda sırasıyla; 51,99 + 5,66; 47,82 + 6,14 ve 57,20 + 5,43 dk olarak hesaplanmış olup 15 yaş ve üzeri kısraklardan doğan taylarda ayağa kalkma süresi diğerlerine göre önemli düzeyde (P<0,01) uzun bulunmuştur. KWPN taylarda doğum ağırlığı ortalaması 58,13 + 1,63 kg tespit edilmiştir.Taylarda büyümenin göstergesi olan canlı ağırlık ve vücut ölçülerine ait hesaplamalarda yılın ve cinsiyetin etkisi çeşitli dönemlerde farklı düzeylerde önemli bulunmuştur (P<0,05; P<0,01; P<0,001).Hastalık insidansı 12 aylık yaşta KWPN, diğer ve Friesian tayların erkeklerinde sırasıyla %32,1; 77,8 ve 100,0; dişilerinde %81,5; 73,3 ve 53,8'dir.KWPN, diğer ve Friesian taylarda yaşama gücü erkeklerde sırasıyla; %96,4; 100,0 ve 82,4; dişilerde; %88,9; 86,7 ve 100,0'dür.Sonuç olarak kurumdaki konkur atlarının büyüme ve döl verim özelliklerinin iyi düzeyde olduğu söylenebilir. Taylarda hastalık insidansının azaltılması için bakım, besleme ve aşılama programları iyileştirilmelidir.Anahtar Sözcükler: Spor atı, büyüme, döl verimi, hastalık insidansı, yaşama gücü.