Konstipasyonu olan ve olmayan gebelerin depresyon, anksiyete, stres ve beslenme durumları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

Gebelik dönemi, döllenme ile başlayan, anne adayı ve fetüs için fizyolojik, psikolojik ve metabolik pek çok değişikliğin yaşandığı üç trimesterden oluşan riskli bir dönemdir. Bu dönemde yaşanan endokrin, iskelet ve kas, üreme sistemi, gastrointestinal sistemde yaşanan değişimler anne ve fetüsü bu döneme uyarlarken bazı yan etkiler de söz konusudur. Beslenme, bu dönemde hem anne hem de fetüs için son derece büyük önem taşımakta, anne adayının süreci rahat ve sağlıkla geçirmesini, fetüsün yeterli ve dengeli büyümesini sağlarken yaşanabilecek yan etkilerin en aza indirilmesini veya olmamasını sağlayabilmektedir. Gebelerde görülen semptomlar bulantı, kusma, aşerme, konstipasyon, depresyon, anksiyete ve stres olarak karşımıza çıkmakta ve bu semptomlar gebelerin sürece uyumundan kaynaklı olabileceği gibi bağırsak sağlığı ile de karşılıklı etkileşim içinde görülmektedir. Bu çalışmada konstipasyonu olan ve olmayan gebelerin, depresyon, anksiyete, stres ve beslenme durumları arasındaki ilişki incelenerek gebelerin bazı genel bilgilerinin, antropometrik ve fiziksel aktivite özelliklerine göre nasıl etkilendiği incelenmiştir. Çalışmaya katılan gebelerin konstipasyon durumları ve ruh halleri arasındaki ilişkiyi incelemek için uygulanan yüz yüze anket formunda kişilerin genel bilgileri, sağlık bilgileri ve yaşam tarzı alışkanlıkları, beslenme alışkanlıkları, defekasyon alışkanlıkları, fiziksel aktivite özellikleri, antropometrik ölçümleri, biyokimyasal bulgularını inceleyen sorular ve Depresyon-Anksiyete ve Stres Ölçeği-21 (DASS-21) bulunmaktadır. Araştırmaya 18-49 yaş arası konstipasyonu olan 38 (%50) ve konstipasyonu olmayan 38 (%50) gebe dahil edilmiştir. Konstipasyonu olan gebelerin 26 (%68.4)'sı 2.trimester, 12 (%31.6)'si 3.trimestere mensup olup kontrol grubunda ise 19 (%50)'u 2.trimester, 19 (%50)'u 3.trimesterdedir. Çalışma grubundaki gebelerin defekasyon sıklığı sırasıyla haftada 3 olanların oranı %42.1, 2 günde 1 kez olanların %26.3, günde 1 kez olanların %31.6, günde 2 kez olanların ise %0'dır. Kontrol grubunda ise bu oranlar sırasıyla %2.6, %5.3, %63.2 ve %28.9 olarak bulunmuş olup istatistiksel olarak önemli ve anlamlıdır (p<0.05). Çalışma grubundaki gebelerin tam boşalmama hissi yaşamalarına verdikleri yanıtlar %73.7 evet, %26.3 hayır olup bu oranlar kontrol grubunda %7.9 ve %92.1'dir ve anlamlıdır (p<0.05). Çalışma grubundaki gebelerin dışkı kıvamı %94.7 sert ve %5.3 yumuşak olup bu oranlar kontrol grubunda sırasıyla %5.3 ve %94.7 olarak bulunmuştur ve anlamlıdır (p<0.05). Depresyon, anksiyete ve stres faktörlerinin risk seviyeleri incelendiğinde çalışma grubundaki gebelerin çoğunluğu stres ve anksiyete düzeylerinde risk faktörlerinin üstünde çıkmıştır ancak anlamlı değildir (p>0.05). Çalışma grubundaki gebelerin günlük aldıkları yağ miktarları depresyonu 5 puan altında olanlarda (92.7  49.83 g), depresyonu 5 puan ve üstü olanlarda (61.4  28.33 g) anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Çalışma grubundaki gebelerin günlük aldıkları A vitamini miktarları depresyonu 5 puan altı olanlarda (1254.6  661.68), depresyonu 5 puan ve üstü olanlarda (611.3  354.63) anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Araştırmanın sonucunda çalışma ve kontrol grubunun depresyon, anksiyete, stres ve beslenme durumları arasındaki ilişki hakkında fikir sahibi olunmuş, konstipasyon yaşayan gebelerde anksiyete ve stres puanları, konstipasyon yaşamayan gebelere göre daha yüksek bulunmuştur. Bu çalışmanın sonuçlarına göre gebelerin yaşadıkları metabolik ve psikolojik problemlerin yaşanmaması veya daha hafif atlatılması için eğitim ve planlamaların yapılması önemli görülmektedir.