Kontrast verilen hastalarda kontrast nefropatisi gelişimi ve risk faktörleri

Giriş ve Amaç: Kontrast madde verilmesine sekonder kantrast nefropatisi gelişimi, hastalarda mortalite ve morbidite nedenlerindendir. Kontrast nefropatisi gelişimi için risk faktörlerinin bilinmesi hem yüksek riskli hastaların seçimini kolaylaştıracak, hem de erken tedavinin hangi hastalarda başlanması gerektiği konusu hakkında yol gösterici olacaktır. Yapılan çalışmanın birincil amacı kontrast nefropatisi gelişimi ile ilişkili risk faktörlerinin saptanmasıdır. Yöntem: Yapılan çalışma geriye dönük bir çalışma olup, Akdeniz Üniversitesi Hastanesi erişkin acil servisine başvuran, bilgisayarlı tomografi tetkiki sırasında kontrast madde kullanılmış olan, 72 saat içerisinde kontrol böbrek fonksiyon değerleri görülmüş olan 18 yaş üstü tüm hastalar dahil edilmiştir. Çalışmaya alınan hastaların yaş, cinsiyet, önceki böbrek hastalığı öyküsü, diabetes mellitus, hipertansiyon, konjestif kalp yetmezliği ve multiple myelom gibi kronik hastalıkların olup olmadığı, kullanılan kontrast maddenin tipi, kullanılan kontrast maddenin dozu, başlangıç ve takip böbrek fonksiyon testleri, acil serviste ya da yatırıldığı serviste bu hastalara uygulanan tedaviler ve klinik sonlanımları veri formuna kaydedildi. Kontrast madde nefropatisi intravasküler kontrast madde uygulamasını takiben üç gün içinde serum kreatinin düzeyinde %25 veya 0.5 mg/dL (44.2 mmol/L) artış olan ve farklı etiyolojilerin dışlanmasından sonra ortaya çıkan ABY tablosu olarak tanımlandı. Bulgular: Çalışmaya 350 hasta alındı. Hastaların yaş ortalaması 58±17.7'di. Bu hastaların 49'unda (%14) kontrast madde nefropatisi geliştiği saptandı. Kontrast madde nefropatisi gelişimi ile 65 yaş ve üstünde olmak arasında istatistiksel anlamlı bir ilişki saptandı (p=0,006). Kontrast madde nefropatisi gelişimi için birden fazla risk faktörüne sahip olmak ta (KKY ve KBH, KKY ve nefrotoksik ilaç kullanımı, DM ve nefrotoksik ilaç kullanımı, HT ve KBH grubu ve KBH ve nefrotoksik ilaç kullanımı) anlamlı bulundu (hepsinde p<0.05). Sonuç: Yaşlı hastalar ve birden fazla risk faktörüne sahip olan hastalar kontrast madde nefropatisi gelişimi açısından risk altındadırlar. Anahtar kelimeler: Kontrast madde, kontrast madde nefropatisi, acil servis.