Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiralananın yazılı tahliye taahhüdüne dayalı olarak tahliyesi

Kira sözleşmelerinin uygulamada en çok karşılaşılan bir türü olarak konut ve çatılı işyeri kira sözleşmeleri ''6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 339 – 356. maddeleri'' arasında düzenlenmiştir. Konut ve çatılı işyeri kirasına ilişkin hükümler, sözleşmenin güçsüz tarafı olarak kabul edilen, kiracının koruması amacını taşımaktadır. Özellikle taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkinin sona erdirilmesinin, kiracı tarafa oranla, kiraya veren için son derece ağır şartlara bağlanmış olması, bizi bu sonuca ulaştırmaktadır. Türk Borçlar Kanunu'nda konut ve çatılı işyeri kira sözleşmesinin sona ermesine ilişkin hükümler kanunun 347-356. maddeleri arasında, ''Bildirim Yoluyla'' ve ''Dava Yoluyla'' sona erme şeklinde özel olarak yer almaktadır. Konut ve çatılı işyeri kiralarında taşınmazların tahliyesinde, kanundaki bu düzenlemelerden özellikle dava yoluyla sona erme, sıklıkla başvurulan bir yöntemdir. Dava yoluyla sona ermeye ilişkin sebepler, kanunda ''kiraya verenden kaynaklananlar'' ve ''kiracıdan kaynaklananlar'' olarak ikiye ayrılmaktadır. Kiracıdan kaynaklanan sebeplerin başında ise yazılı tahliye taahhüdü gelmektedir. 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 352/I maddesinde düzenlenmiş olan kiracının yazılı tahliye taahhüdünde bulunması durumu, önceki dönemde, mülga 6570 sayılı Gayrimenkul Kiraları Hakkında Kanun'un 7/I maddesinin a bendinde düzenlenmiş idi. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, mülga kanun dönemindeki doktrin eleştirilerini ve Yargıtay uygulamalarını göz önüne alınarak, söz konusu sona erme sebebini tekrar düzenlemiştir. Yazılı tahliye taahhüdü, kiraya verene, kiracı tarafından taahhütte belirtilen, taşınmazın tahliye edileceği günden itibaren 1 ay içerisinde sözleşmeyi sona erdirmek ve taşınmazın tahliyesini sağlamak için icra yoluna başvurma ya da dava açma hakkını vermektedir. Bir diğer ifadeyle yazılı tahliye taahhüdünün varlığı, kendiliğinden, taahhütte belirtilen tahliye tarihinde kira sözleşmesinin sona ermesini sağlamamaktadır. Bu tezde, konut ve çatılı işyeri kira sözleşmesi kapsamında kiralananın yazılı tahliye taahhüdüne dayalı olarak tahliyesi incelenmiştir. Çalışmada yazılı tahliye taahhüdünün uygulama alanı, geçerli bir taahhüdün taşıması gereken şartlar, yazılı tahliye taahhüdüne dayanılarak kira sözleşmesinin sona erdirilmesi yöntemleri ve tahliye ile ilgili değerlendirmelerde bulunulmuştur. Öte yandan 01.09.2023 tarihi itibariyle kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklar için zorunlu hale getirilen ve dava şartı olan arabuluculuk müessesesi de ele alınmıştır.