Köpeklerde ovaryumların ultrasonografik ve postperatif muayeneleri

ÖZETKöpeklerde Ovaryumların Ultrasonografik ve Postoperatif MuayeneleriOktay YILMAZBu çalışmada seksüel siklusun değişik dönemlerindeki köpeklerde,ovaryumların ultrasonografi ile görüntülenmesi ve postoperatif muayenelerlekarşılaştırılması amaçlandı. Çeşitli ırklardan, 10-30 kg canlı ağırlığında, 25 adet dişiköpek kullanıldı. Vulva stenozu bulunan bir köpek dışında seksüel siklusların tespitiiçin Giemsa boyamayla yapılan vaginal sitoloji kullanıldı. Ovaryumların yapıları veuzunlukları ultrasonografi ile görüntülendi. Elde edilen değerler postoperatifovaryum verileri ile karşılaştırılarak istatistiksel olarak değerlendirildi.Köpeklerin (n:24) % 45.9'unun anöstrusta, % 25'inin proöstrusta, % 29.1'inindiöstrusta olduğu belirlenirken, östrusta olan köpeğe rastlanmadı. Ultrasonografikolarak sol ve sağ ovaryumlar sırasıyla % 96 ve 72 oranlarında, böbreğin kaudalinde,hipoekoik yapıda görüntülenirken, her iki ovaryum % 84 oranında gözlendi. Ayrıcaproöstrus döneminde olan 3 köpekte anekojen ve içi sıvı dolu folliküller belirlendi.Diöstrus döneminde olan bir hayvanda 5 adet, lobuler tarzda luteal yapılar izlendi.Diöstrusta olan başka bir köpekte ise ovaryumun kaudalinde, anekoik görüntü verenkistik bir oluşum tespit edildi. Her iki ovaryumun ultrasonografik muayenesi 3-30dakika arasında gerçekleştirildi.Ultrasonografik ve postoperatif muayenelerde ovaryumlar ortalama olaraksırasıyla solda 1.32±0.28 ile 1.43±0.22 cm (p<0.05, r: 0.473) ve sağda 1.39±0.32 ile1.40±0.20 cm (p<0.01, r: 0.758) tespit edildi. Ayrıca ultrasonografi ile belirlenenovaryum uzunluk ölçüleri ile canlı ağırlık ortalaması 14.44±2.83 ve 22.69±3.88 kgolan köpekler karşılaştırıldığında, her iki canlı ağırlık ortalaması arasında istatistikselaçıdan fark olduğu gözlendi (p<0.05). Bunun yanı sıra sol ile sağ ovaryumlarınağırlık ve hacimleri sırasıyla ortalama olarak 0.71±0.28 ile 0.66±0.26 g ve 0.71±0.30ile 0.60±0.26 cm³ arasında bulunurken, hayvanların canlı ağırlıkları ile ovaryumlarınağırlık ve hacimleri arasında istatistiksel anlamda fark belirlenemedi.Ultrasonografik muayenelerde köpeklerin sahip olduğu seksüel siklusdönemlerinde elde edilen ovaryum ölçümleri karşılaştırıldığında, proöstrusdönemindeki köpekler ile anöstrus ve diöstrus dönemindeki köpekler arasında farkbulunmasına rağmen istatistiksel açıdan önemli bulunmadı.Sonuç olarak, kaşektik hayvanların ultrasonografik muayenelerinde, sağovaryumların görüntülenmesinin sol ovaryumlara göre güç olduğu belirlenirken, canlıağırlık ile ovaryum uzunluğu arasında pozitif bir ilişki bulundu. Ayrıca ovaryumlarınfizyolojik ve patolojik yapılarının tanısında, ovaryum kökenli infertiliteproblemlerinin yorumlanmasında ultrasonografinin kullanılabileceği, bununla birliktemuayenelerin periyodik olarak yapılmasının daha faydalı olabileceğidüşünülmektedir.Anahtar Sözcükler: Köpek, ovaryum, postoperatif, ultrasonografi, vaginal sitoloji