Koronavirüs (COVİD-19) enfeksiyonu sırasında tedavi amacıyla bitkisel ürün kullanımının araştırılması

Amaç: Koronavirüs 2019 hastalığı (COVID-19)'nın neden olduğu pandemi sürecinde bitkisel ürünlerin kullanımı artmıştır. Bu çalışma COVID-19 sırasında tedavi amacıyla kullanılan bitkisel ürünleri, kullanım amaçlarını ve bitkisel ürün kullanma ile ilgili ilişkili faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel online anket çalışması Mayıs- Temmuz 2022 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Çalışmaya daha önce COVID-19'u geçirdiği test sonucuyla onaylanmış 18 yaş ve üstü bireyler alındı. Bulgular: Çalışmaya katılan 248 bireyin yaş ortalaması 34,44±11,39 yıl olup, %55,6'sı kadındı. Katılımcıların %77,8'inin COVID-19 sırasında tedavi amacıyla bitkisel ürün kullandığı bulundu. Yaşı 30 yaşından büyük olanlarda, evli olanlarda, üniversite mezunu olmayanlarda COVID-19 sırasında bitkisel ürün kullanımı anlamlı yüksek bulundu (p<0,05). Ağrı kesici-ateş düşürücü ilaç kullanma oranı bitkisel ürün kullanmayan bireylerde (%81,8) bitkisel ürün kullanan bireylere göre (%61,7) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p=0,005). Bitkisel ürün kullanan bireylerin %95,3'ünün meyve-sebze, %78,8'inin bitkisel çay, %46,1'inin baharat, %19,7'sinin bitkisel tablet, %10,4'ünün bitkisel yağ kullandığı saptandı. Limon, mandalina/portakal, nane ve kekiğin genel tedavi amacıyla en çok kullanılan ürünler olduğu bulundu. Zencefil, limon, bal ve kekik vücut direncini artırmak ve öksürüğü azaltmak için en çok kullanılan ürünlerdi. Katılımcıların ateş, burun akıntısı, ağrı, mide rahatsızlığı ve nefes darlığı problemlerini azaltmak için çeşitli bitkisel ürünleri kullandığı saptandı. Bitkisel ürün kullanan bireylerin %49,2'sinin her gün bir-iki defa kullandığını belirlendi. Bitkisel ürünlerin en fazla akraba ve arkadaştan (%71,5) öğrenildiği bulundu. Bitkisel ürün kullanan bireylerin %78,8'inin faydasının olduğunu düşündüğü ve %77,2'sinin ürün kullanımı için doktoruna danışmadığı bulundu. Sonuç: COVID-19 enfeksiyonu sırasında vücut direncini artırmak, semptomları azaltmak ve genel tedavi amacıyla bitkisel ürünlerin yaygın olarak kullanıldığı bulunmuştur. Bitkisel ürünlerin tedavi amacıyla uygun şekilde kullanılması için halkın bilgilendirilmesi önemlidir. Anahtar Kelimeler: COVID-19. Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp, Bitkisel ürün