Koroner kalp hastaları ve çeşitli risk faktörlerini taşıyan bireylerde paraoksonaz 1 aktiviteleri ve fenotiplerinin araştırılması

1. ÖZET Koroner Kalp Hastalığı (KKH) nedeni ile endüstrileşmiş ülkelerde her yıl milyonlarca kişi ölmekte, mortalite nedenleri arasında ilk sırayı almaktadır. KKH'nın nedenlerinin bilinmesi, erken tanı yöntemlerinin belirlenmesi hayati önem taşımaktadır. HDL yapısında bulunan, LDL oksidasyonunu önleyen, antioksidan Paraoksonaz (PONİ) enzim aktivitesi ile fenotiplerinin önemli bir risk faktörü olduğu saptanmıştır. Bu çalışmada KKH'lannda tanısı alan ve etiyolojik risk faktörleri taşıyan bireylerde serum PONİ, arilesteraz (ARE) aktiviteleri ve Lp(a) düzeyleri ile diğer lipid bileşenleri arasındaki ilişki araştırıldı. Bu amaçla kardiyoloji kliniğine başvuran 80 KKH, 20 hipertansiyon ve 30 anjina pektoris tandı hasta, iç hastalıkları kliniğine başvuran 20 komplikasyonlu ve 20 komplikasyonsuz insüline bağımlı olmayan diabetes mellituslu (NIDDM) tandı hastanın serum PONİ, PONl(+NaCl) ile ARE aktivite ve spesifik aktiviteleri, Lp(a), apo A, apo B ve diğer lipid parametreleri araştırddı. KKH'lannda, hipertansiflerde, komplikasyonlu NIDDM'U hastalar ile sağlıkh sigara içenlerde PONİ, PONl(+NaCl), ARE aktivite ve spesifik aktiviteleri, kolesterol, apo A ve apo B düzeyleri sağlıkh kontrol grubu üe karşılaştvnldığında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar saptandı (p<0.05). KKH'lannda HDL, trigliserid ve VLDL, anjinalı hastalarda LDL, sağlıkh sigara içenlerde VLDL ile komplikasyonlu ve komplikasyonsuz NIDDM'lüerde LDL düzeyleri ile serum PONİ aktivitesi arasında orta düzeyde anlamlı bir ilişkinin mevcudiyeti saptandı (p<0.05). Serum PONİ aktivite ve spesifik aktiviteleri hasta gruplarda, sağlıkh kontrol grubuna oranla düşük, serum Lp(a) düzeyleri ise yüksek bulunmuştur (p<0.05). Düşük fenotipli (0.071-1.379) KKH'lannda (Fenotip A; %47.5) serum PONİ aktivitesi Ue ölçülen diğer parametreler arasında istatistiksel 1olarak anlamlı farklılık görülmemiştir (p>0.05). Yüksek fenotipli (2.770-3.990) KKH'lannda (Fenotip B; %15) serum PONİ aktivitesi ile serum HDL düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır ( p<0.05, r=0.588). KKH tanısında önemli parametreler olarak kabul edilen serum PONİ aktivite ve spesifik aktiviteleri ile serum Lp(a) düzeyleri çalışmamızda da anlamlı biyokimyasal belirteçler olarak saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Koroner kalp hastalığı, Paraoksonaz, Lipoprotein(a).