Koronoidektomi sonrası mandibular kondil bölgesinin travmatik kuvvet karşısındaki dayanımın sonlu elemanlar yöntemiyle değerlendirilmesi

Amaç: Çalışmamızın amacı, koronoidektomi sonrasında mandibular kondil bölgesinin travmatik kuvvetler karşısındaki biyomekanik dayanımında meydana gelen değişiklikleri sonlu elemanlar analizi yöntemiyle değerlendirmektir. Ayrıca, koronoidektominin mandibula üzerindeki biyomekanik dengeye etkileri, özellikle kondil bölgesindeki stres dağılımı açısından ayrıntılı olarak incelenmektir. Gereç ve yöntem: Bu çalışmada, standart bir anatomi atlasından elde edilen mandibula geometrisi temel alınarak iki ayrıntılı model oluşturulmuştur: Anatomik bütünlüğü korunmuş kontrol modeli ve tek taraflı koronoid prosesin cerrahi olarak uzaklaştırıldığı koronoidektomi modeli. Atlas kaynaklı mandibula verileri yüksek çözünürlüklü STL formatında dijital ortama aktarılmış; kortikal–spongiyöz kemik ayrımı, diş ve periodontal ligament dokuları bireysel olarak tanımlanarak model heterojen yapıda tasarlanmıştır. Her iki model, simfiz, parasimfiz ve angulus bölgelerine uygulanan 2000 N'luk üç travmatik yükleme altında değerlendirilmiştir. Analizler Abaqus yazılımında lineer statik sonlu elemanlar yöntemiyle gerçekleştirilmiş; Von Mises, Pmax ve Pmin stres dağılımları ile yük aktarım vektörlerindeki değişiklikler ayrıntılı olarak incelenmiştir. Bulgular: Koronoidektomi uygulanan modelde tüm yükleme senaryoları, kondil boynu ve ramus–kondil geçiş hattında belirgin stres artışları oluşturmuştur. Frontal yüklemede Von Mises gerilmesi 149→210 MPa'a yükselmiş ve Pmax–Pmin bileşenlerinin eşzamanlı artışı stres izobarlarının dar bir alanda sıkışmasına neden olmuştur. Oblik yüklemede Von Mises gerilmesinin 185→242 MPa'a çıkmasıyla yük dağılımı belirgin şekilde asimetrik hale gelmiş; temporalis kas vektörünün kaybı nedeniyle yük aktarım yönü daha dik bir hat üzerinden kondil boynuna yönlenmiştir. Lateral yüklemede ise Von Mises değeri 380→435 MPa'a ulaşmış ve stres alanı geniş yüzeylerden dar bir kondiler bölgeye yoğunlaşarak hem Pmax hem Pmin stres bileşenlerinin aynı anatomik hatta yükselmesine yol açmıştır. Tüm modellerde kesme streslerinin yön değiştirmesi ve stres gradyanlarının keskinleşmesi, koronoid prosesin yük taşıma yollarındaki dengeleyici rolünün kaybıyla yükün daha kısa, daha konsantre bir biomekanik hat üzerinden kondil boynuna aktarıldığını göstermiştir. Sonuç: Koronoid prosesin uzaklaştırılması mandibular ramus-kondil kompleksinde biomekanik bütünlüğü zayıflatmakta, yük aktarım yollarını daraltarak kondil boynunda yüksek stres konsantrasyonlarına yol açmaktadır. Bu yapı, mandibulanın travmatik kuvvetlere karşı mekanik stabilitesini belirleyen kritik bir stres dağıtıcı unsur olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Koronoidektomi, Mandibular Kondil, Sonlu Elemanlar Analizi.