Korozyona maruz kalmış betonarme kolonların monotonik yükleme etkisi altında yapısal davranışlarının incelenmesi

Donatıda oluĢan korozyon sonucu ortaya çıkan negatif etkiler korozyonun betonarme yapılarda araĢtırılmasının ne denli önemli olduğunu ortaya koymaktadır. Paslanma ile birlikte betonarme yapı elemanları tasarım aĢamasında öngörülen performans seviyelerinden uzaklaĢmaktadır. Korozyon seviyesinin yapıda yüksek oranlara çıkmasıyla yapının servis ömrü kısalmakta ve ekonomik anlamda büyük zararlar oluĢmaktadır. Korozyona uğrayan yapı elemanında sadece donatı kesit alanında azalma olmamakla birlikte oluĢan pas ürününün birikmesi ile donatı çevresinde radyal basınçlar oluĢturarak betonu çatlatmakta ve donatıbeton arasında aderans kuvveti azalmaktadır. Bu tez çalıĢması TÜBĠTAK 3501 (116M162) projesi kapsamında üretilen C30 beton basınç dayanımına sahip 5 adet betonarme kolonu kullanılarak gerçekleĢtirilmiĢtir. Betonarme kolonları tam ölçekli bakır kaplı paslandırma havuzunda hızlandırılmıĢ korozyon yöntemi kullanılarak %0.00, %1.99, %2.79, %5.65 ve %8.52 oranlarında paslandırılmıĢtır. Tüm betonarme kolonları aynı yükleme ve ölçüm düzeyine tabi tutularak %20 oranında eksenel yük ve yanal yük uygulanarak deneyleri gerçekleĢmiĢtir. Betonarme kolonlarının gerçek korozyon oranlarının belirlenmesi amacıyla yükleme deneylerinden sonra betonarme kolonları kırılmıĢ ve çıkartılan donatılara önce mekanik temizleme ardından kimyasal temizleme iĢlemleri uygulanmıĢtır. Tüm donatılar 0.05 gr hassasiyete sahip terazide tartılarak son kütleleri kayıt altına alınmıĢ paslanma sürecinden önce kayıt altına alınan ilk kütleler de kullanılarak gerçek kütle kayıpları hesaplanmıĢtır. Elde edilen deneysel veriler ile birlikte betonarme kolona ait süneklik oranları, enerji emme kapasiteleri ve nihai yük değerleri korozyon oranları ile iliĢkilendirilerek iki ampirik model geliĢtirilmiĢtir. GeliĢtirilen ampirik model yardımıyla korozyona uğramıĢ betonarme kolonlarının süneklik oranları ve enerji yutma kapasitelerinin hesaplanmasına olanak sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: Betonarme, Çelik donatı, Korozyon, Kolon, Monotonik yükleme