Korporatizm kuramı açısından Türkiye endüstri ilişkileri

Tezimizin amacı, Türkiye'de ki endüstri ilişkilerini korparatizm kuramıaçısından incelemek ve modelin Türkiye'deki çalışma ilişkileri açısındangeçerli olup olmadığını ortaya koymaktır.Korparatist uygulamalar ilk kez iki dünya savaşı arasında faşist rejimlerdöneminde ortaya çıkmış olsalar da, ikinci dünya savaşı sonrası dönemdedemokratik rejimlerde de koorparatist model yaşam alanı bulabilmiştir.Korparatist uygulamalar genel olarak ekonomik-sosyal bunalım vedönüşüm dönemlerinde gündeme getirilmektedir. Bu model aracılığıylaçalışma ilişkilerinin çatışmacı özellikleri azaltılmak istenmektedir.Korporatizmin kurumsal ifadesi Ekonomik ve Sosyal Konsey türüörgütlenmelerdir. Gelirler Politikası ve "Toplumsal Anlaşmalar" ise önemli ikiaracı niteliğindedir.Tek parti dönemi genel olarak alt birimlerin merkezi otoriteye boyuneğdiği, parti ve seçim sisteminin zayıf olduğu, tekçi ve sınıfsal ayrımlarınbaskılandığı bir dönemdir. Koorparatist modelden ziyade paternealist modelinsözkonusu olduğu söylenebilir.1947 yılında çıkarılan 5018 sayılı Sendikalar Yasası ile devletgüdümünde, mali bakımdan güçsüz, ideolojik çerçevesi devletçe belirlenmiş,zayıf ve çok parçalı bir sendikacılık gündeme geldi. Bu dönemde varolanuygulamaları paternealist özelliklerde taşıyan bir otoriter devlet korporatizmiolarak tanımlamak olanaklıdır.Gerek iktidar blokundaki iç çatışma gerekse ve özellikle ithal ikameciKeynesyen politikalara geçiş, 1960 sonrasında otoriter sınırlamaların yanısıra demokratik teşviklere de yer veren daha esnek bir otoriter korporatizmuygulamasının gündeme gelmesine yol açmıştır.1980 sonrasında ise, devletin yönlendiriciliği ve denetimi altında,yasaklamaları teşviklerden ağır basan daha katı ve baskıcı bir otoriter devletkorporatizminin koşulları yaratılmaya çalışılmıştır.Sürece toplam olarak bakıldığında Türkiye'de gelişmiş Avrupa ülkelerindegörüldüğü türden sosyal korporatizmi ve bazı Afrika ve Latin Amerikaülkelerinde görüldüğü gibi içleyici otoriter devlet korparatizmini andırır tekdönem 1960-80 arası dönemdir.Ne var ki bu aynı dönem Türkiye gibi ülkelerde, sosyal korporatizmin bazıözelliklerini de içinde barındıran bu tür esnek bir modelin kalıcı ve istikrarlıolamayacağını da ortaya çıkarmıştır. Türkiye'deki modelin en temelözelliklerinden biri istikrarsızlığı ve güvenilmezliği olmuştur.Sosyalkorporatizmin en tipik özelliği olan 'toplumsal anlaşma' uygulamasınınTürkiye'de yalnızca bir kere, 1978 yılında gündeme gelmesi ve bunundabaşarısızlıkla sonuçlanmasıdır.