Korunan alanların ekoturizm gelişimine etkileri: Camili biyosfer rezervi örneği

Bu çalışma korunan alanlarının ekoturizm gelişimine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma birçok ulusal ve uluslararası koruma statüsüne sahip Camili Biyosfer Rezerv Alanı'nda gerçekleştirilmiştir. Bu alan aynı zamanda, Artvin Orman Bölge Müdürlüğüne bağlı Borçka Orman İşletme Müdürlüğü Camili Orman İşletme Şefliği alanının tamamını kapsamaktadır. Çalışma kapsamında, alanla ilgili kaynakça taraması, yerel halk ve ilgili kurum yetkilileri ile yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Bunun yanında, üç farklı sorgulama kâğıdı (anket) hazırlanmış, yerel halktan 103 kişi, turistlerden 75 kişi ve pansiyoncu-taşımacılardan 10 kişiye uygulanmıştır. Anketlere verilen yanıtlar ?2 analizine tabi tutularak değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmeler neticesinde Camili Havzası'nın biyosfer rezerv olarak ilan edilmesi ve ekoturizm etkinliklerinin alanda başlamasından sonra, çeşitli değişimlerin olduğu tespit edilmiştir. Havzada, 2002 yılında açılan ilk pansiyondan günümüze kadar 16 pansiyon açılmıştır. 2006 yılında yatak doluluk oranı % 6 iken, 2009 yılında bu rakam %12'ye çıkmıştır. Mevcut konaklama kapasitesine göre günümüzde konaklamadan sağlanan girdinin arttırılması mümkün görülmektedir. Örneğin, turizm hizmetleri karşılığı 2008 yılında 310.000TL gelir elde edilirken, 2009 yılında ise 350.000 TL gelir elde edilmiştir. Bunun yanı sıra ekonomik faaliyetlerin 1990'dan günümüze kadar teknik anlamda değişim gösterdiği, özellikle bal, ana arı ve arı ürünleri, mısır ve fındık gibi ürünlerde üretim ve fiyat artışı yaşandığı ve gelirlere yansıdığı anlaşılmıştır. GEF II projesi küçük hibe programlarıyla verilen destekler ve gelirlerdeki değişimler sonucu, halkın biyosfer rezerv ilanı ve ekoturizm gelişmelerinden genel olarak hoşnut olduğu ortaya çıkmıştır. Öte yandan çalışma sonucu yerel halkın ve turistlerin, yapılaşma, yol ve HES inşaatları gibi konularda bazı beklentileri/endişeleri olduğu belirlenmiştir.Elde edilen sonuçlar ve arazi gözlemleri göstermiştir ki; korunan bir alan, eğer iyi planlamalarla yönetilir ve halk çeşitli yöntemlerle teknik anlamda desteklenir ve bilgilendirilirse, doğal ve kültürel yapıda bir bozulma olmadan da gelirlerde artış mümkün olabilmektedir. Şimdilik ziyaretçilere bağlı olan gelirlerdeki artış, eğer bu eğilimle devam ederse, yaşanan göç olgusunun tersine döneceği ve havzada kullanılamayan beşeri ve doğal kaynakların yeniden daha fazla üretime yöneleceği düşünülmektedir. Bu sonucun, kırsal alanlarda ve özellikle orman köylerinde ciddi bir gelir artışı olarak ortaya çıkacağı gözden uzak tutulmamalıdır.