Köyceğiz-Dalyan havzasının yer altı suyu kirlenme potansiyelinin DRASTIC yöntemi kullanılarak belirlenmesi

Yeraltı suyu kirlenmesinin yüzeysel suların kalitesini düşüren büyük bir etken olduğu dünya genelinde fark edilmiştir. Kirlenmeye sebep olan parametrelerin başında azotun geldiği görülmektedir. Tarımsal aktivitelerin ise yeraltı suyu azot kirlenmesiyle doğrudan ilişkili olduğu ortaya konmuştur. Bu çalışma kapsamında Köyceğiz-Dalyan Havzası için yeraltı suyu hassasiyet haritası hazırlanmıştır. Yeraltı suyu hassasiyeti kavramı bir jeolojik terimin kirliliğe karşı doğal özelliklerinden kaynaklanan korunma derecesi olarak ele alınmıştır. Hassasiyet belirlemede kullanılan indeks yöntemleri arasından Amerika Birleşik Devletleri Çevre Koruma Ajansı (USEPA) tarafından geliştirilmiş olan DRASTIC Yöntemi seçilmiştir. DRASTIC Yöntemi özünde Amerika Birleşik Devletleri için geliştirilmiştir. Ancak anlaşılma ve uygulanma konusundaki kolaylığı, kullanıcının kendi yargı ve tecrübelerini sürece katma olanağı tanıması sayesinde dünyada yaygın olarak hassasiyet haritalarının hazırlanmasında kullanılmaktadır. Çalışma alanı olarak bir kısmı Köyceğiz-Dalyan Özel Çevre Koruma Bölgesi sınırları içerisinde kalan Köyceğiz-Dalyan Lagün Havzası seçilmiştir. Köyceğiz-Dalyan Havzasında lagün ekosisteminin yeraltı suyuna bağımlı olduğu düşünülmekte ve yeraltı suyunda kirlilik oluşması durumundan lagün su kalitesinin etkilenmesi beklenmektedir. Havzada yeraltı suyu aynı zamanda içme ve sulama suyu kaynağı olarak da kullanılmaktadır. Çalışmanın temel motivasyonunu bu gerçekler oluşturmaktadır. Geçmişte bu bölgede yapılan birçok çalışmanın olması ise yöntem girdisi olarak kullanılan bazı verilerin sağlanmasında yardımcı olmuştur. DRASTIC Yöntemi hassasiyet belirlemede kullanılan birçok indeks yönteminden biridir. Bu yöntemlerden Bölüm 2'de ayrıltılı olarak bahsedilmiştir. Bölüm 3'te Köyceğiz-Dalyan Havzasının özellikleri anlatılmıştır. Bölgeye DRASTIC Yönteminin uygulanmasının adımları ise Bölüm 4'te detaylı olarak yer almaktadır. Köyceğiz-Dalyan Havzasına DRASTIC Yönteminin uygulanması sonucunda bölgenin hassasiyet haritası çıkarılmıştır. Buna göre havzanın alansal olarak %24,4'ünün çok yüksek, %8,3'ünün ise yüksek yeraltı suyu hassasiyetine sahip olduğu tespit edilmiştir.. Alanda çok düşük hassasiyet sınıfına sahip bir bölge olmadığı görülmüştür. Bunun yanı sıra bölgenin yeraltı suyu hassasiyet haritası alan kullanım haritası ile çakıştırılmış, tarımsal alanlar ve yeraltı suyu hassasiyeti arasında ilişki kurulmaya çalışılmıştır. Bu çalışmaya göre ise tarımsal alanların %87,1'inin çok yüksek hassasiyet sınıfına sahip alanlarda bulunduğu ortaya konmuştur. Köyceğiz-Dalyan Havzasının ekosisteminin sürdürülebilirliği için yeraltı suyu kirliliği önem taşımaktadır. Kirliliğin oluştuktan sonra ortadan kaldırılması ekonomik olmayan ve uygulanması zor bir süreç olmaktadır. Bu çalışma kapsamında hazırlanan yeraltı suyu hassasiyet haritasının yeraltı suyunda kirlilik oluşmadan kirliliğin önüne geçilmesi konusunda atılacak adımlarda yol gösterici nitelikte olması ve yapılacak ileri çalışmalara altlık oluşturması amaçlanmıştır.