Kripto paraların finansal sektör üzerindeki etkileri

Gelişen teknolojisiyle birlikte son zamanlarda ortaya çıkan ve gittikçe popüler olan kripto paralar geleneksel paraların ikamesi konumuna gelmiştir. Kripto paralar merkezinin olmaması ve kapsamlı bir düzenlemeye tabi olmaması sebebiyle, finansal piyasalar üzerinde çeşitli etkiler yaratmaktadır. Bu çalışmada kripto paraların finansal sektör üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Kripto paraların finansal sektör üzerinde yaratacağı etkiler oldukça fazladır. Bu paraların merkezinin olmaması ve kapsamlı düzenlemeye tabi olmaması sebebiyle, yasa dışı faaliyetlerde kullanılması olasılığı oldukça yüksektir. Kara para aklama, terörizmin finansmanı gibi ülkeler için büyük risk teşkil eden alanlarda kullanımı sebebiyle kripto paralar için ortak bir düzenleme yapılması gerekmektedir. Ülkelerin kripto para birimlerine daha hassas bir şekilde yaklaşması ve bu paralara yönelik olarak kapsayıcı düzenlemeler yapması gerekmektedir. Kripto paralar yasa dışı faaliyetlerde kullanılma olasılığının yüksek olması ve bu doğrultuda ülkeler açısından risk teşkil etmesine rağmen, ekonomik birimler tarafından gün geçtikçe daha yoğun bir biçimde kullanılmaktadır. Bu para birimleri yatırım, transfer kolaylığı ve hızlı işlem yapabilme gibi faktörler sebebiyle tercih edilmektedirler. Kripto para birimlerinde meydana gelen fiyat hareketliliği, kullanıcıları ciddi bir biçimde etkilemektedir. Kripto paraların fiyatlarında yaşanan hareketlilik sebebiyle her ülke, vatandaşlarını uyarmaktadır. Yasaklamanın çok zor olduğu bir yapı olan kripto para birimlerini yasaklamaktan ziyade, bu para birimlerine ilişkin sıkı düzenlemelerin yapılması gerekmektedir. Bu doğrultuda öncelikle, müşterini tanı prosedürlerinin kripto para borsalarında etkin bir şekilde uygulanması şarttır.. Müşterinin tanınması, müşterinin faaliyetlerinin bilinmesi ve mal varlığının kaynağının bilinmesi, olabilecek yasa dışı faaliyet riskinin önüne geçilmesi anlamına gelmektedir. Bu çalışmada, kripto paralar ve kripto paraların finansal sektör üzerindeki iii olası olumlu ve olumsuz etkileri ayrıntılı bir şekilde inceledikten sonra, Dünyada seçili ülkelerde ve Türkiye'de kripto para piyasalarının yapısı ve gelişimi değerlendirilmiştir. Yapılan inceleme sonucunda, kripto paraların gerek gelişmiş gerekse gelişmekte olan ülkelerde yoğun bir şekilde kullanılmaya başlandığı ve bu para birimleri ile gerçekleştirilen işlem hacminin önümüzdeki yıllarda giderek artacağı sonucuna ulaşılmıştır. Kripto para birimlerinin sahip oldukları özellikler itibarıyla yasa dışı işlemlerde kullanılma olasılığının yüksek olması, finansal piyasaların istikrarı açısından gerek gelişmiş gerekse gelişmekte olan ülkelerde bu para birimlerine yönelik düzenlemelerin hızlı bir biçimde yürürlüğe konmasını ve söz konusu para birimleriyle yapılan işlemlerin etkin bir şekilde takibinin sağlanmasını gerektirmektedir. Bu doğrultuda kripto para birimlerinin yoğun olarak kullanıldığı ülkeler başta olmak üzere, tüm ülkelerde söz konusu düzenlemelerin ve etkin gözetim ve denetim mekanizmalarının bir an önce hazırlanarak uygulamaya konulması şarttır.