Kriyojenik işlemde 321 kalite paslanmaz çeliğin mekanik performans ve özelliklerinin değişiminin incelenmesi

Bu çalışmada, sıvı azot ile doğrudan soğutma yöntemi kullanılarak derin kriyojenik işlem uygulanan AISI 321 kalite paslanmaz çeliğin mekanik özellikleri incelenmiştir. Malzeme numunelerine -196 °C sıcaklıkta 24 saat, 36 saat ve 48 saat bekleme süresi ile kriyojenik işlem sonunda 450 °C sıcaklıkta temperleme işlemi uygulanmıştır. Bu işlemlere maruz kalan numuneler ile kontrol numunesine korozyon, aşındırma ve çekme-kopma deneyleri yapılmıştır. Bunun yanında kriyojenik işlem uygulanan ve korozyon deneyi yapılmış numune yüzeylerinin elektron mikroskobu ile 100x, 500x ve 1000x görüntüleri incelenmiştir. Kriyojenik işlem uygulanan numunelerin deney sonuçları ile kontrol numunesinin deney sonuçları karşılaştırıldığında korozyon ve aşındırma deney sonuçları beklenildiği şekilde iyi olmaktan ziyade malzemenin mekanik özelliklerini olumsuz etkilemiştir. Çekme-kopma deneyinde ise numunelerin mukavemetinde bir miktar iyileşme gözlemlenmiştir. Kriyojenik işlem uygulanan numuneler kontrollü bir şekilde olmadan aniden soğutulduğu için önceki çalışmalardan farklı sonuçlar elde edilmiştir. Elektronik mikroskop görüntüleri incelendiğinde aniden soğutma ile uygulanan kriyojenik işlemin numune yüzeyinde oluşturduğu etkilerin görsel analizi yapılmıştır. Bunlara bağlı olarak, son bölümde 321 kalite paslanmaz çelikte bu kriyojenik işlemin etkileri değerlendirilmekte ve bundan sonraki çalışmalarda nelere dikkat edilmesi gerektiğine yer verilmiştir.