Kırmızı frenküzümü (Ribes rubrum L.) yetiştiriciliğinde bor içerikli organik gübre ve GA3 uygulamalarının karşılaştırılması

Frenküzümü, yüksek antioksidan içeriği ile dikkat çeken ve insan sağlığı açısından pek çok faydası bulunan bir meyvedir. Son yıllarda ülkemizde ekim alanları artış göstermektedir. 2024-2025 yılları arasında yürütülen bu çalışmada, Red Lake çeşidine bor içerikli organik gübre ve farklı dozlarda GA₃ (Kontrol, 1000 ppm, 2000 ppm ve 3000 ppm) uygulamaları yapılmıştır. Uygulamalar sonucunda en yüksek meyve ağırlığı kontrol grubunda (0,42 g) elde edilmiştir. En yüksek meyve eni 3000 ppm GA₃ uygulamasında (8,53 mm) ölçülmüştür. En uzun meyve boyu ise kontrol grubunda (8,28 mm) belirlenmiştir. Salkım ağırlığı kontrol grubunda en yüksek değerle (3,43 g) kaydedilmiştir. Salkım uzunluğu yönünden en uzun değer 1000 ppm Bor uygulamasında (71,30 mm) kaydedilmiştir. En yüksek TEA değeri (9,47) ve L, a ve b renk değerleri bakımından en yüksek sonuçlar kontrol grubunda gözlemlenmiştir. 2025 yılı denemelerinde Bor ve GA₃ uygulamalarının meyve kalite ve verim unsurları üzerinde önemli etkiler oluşturduğu belirlenmiştir. Meyve ağırlığı en yüksek 2000 ppm Bor uygulamasında 0,40 g, meyve eni 2000 ppm Bor uygulamasında 8,37 mm, meyve boyu ise 2000 ppm Bor'da 8,38 mm olarak kaydedilmiştir. Bitki başına en yüksek verim 3000 ppm Bor uygulamasında 350,67 g olmuştur. En yüksek TEA değeri (5,77) kontrol grubunda, renk parametrelerinde en yüksek L* (31,88) ve a* (36,12) değerleri 3000 ppm GA₃'de, en yüksek b* değeri ise 2000 ppm GA₃'de (15,33) tespit edilmiştir. 2024-2025 yılı kimyasal analizlerde, toplam antosiyanin değeri en yüksek kontrol grubunda 11,23 μg siy-3-glk/g ta, SÇKM %12, pH 5,86 ile 2000 ppm GA₃ uygulamasında, C vitamini 24,02 mg/100 ml ile 2000 ppm Bor uygulamasında; toplam fenolik madde 164,17 μg GAE/g ta ile 3000 ppm GA₃'de; flavonoid 1885,67 mg RE/L ve DPPH ise 1885,33 EC50 olarak 1000 ppm GA₃ uygulamasında en yüksek değerleri vermiştir.