Kronik ayak bileği instabilitesi olan sporcularda nörobilişsel eğitimin ağrı, propriyosepsiyon, yaralanma kaygısı ile fonksiyonel ve nörobilişsel performans üzerine etkisi

Amaç: Bu çalışma ile kronik ayak bileği instabilitesi (KAİ) olan sporcularda nörobilişsel eğitim (NE)'in ağrı, propriyosepsiyon, yaralanma kaygısı, fonksiyonel ve nörobilişsel performans üzerine etkisini incelemek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya Balıkesir ilinde yaşayan yaş ortalaması 11,10±1,06 yıl olan KAİ tespit edilen 30 sporcu dahil edilmiştir. Sporcular basit rastgele randomizasyon ile çalışma (n=15) ve kontrol grubu (n=13) olarak iki gruba ayrılmıştır. Çalışma grubuna ilk hafta alıştırma eğitimi olmak üzere haftada 2 gün 4 hafta sürecek şekilde NE programı uygulanmıştır. Kontrol grubu antrenmanlarına devam etmiş, ek bir müdahale uygulanmamıştır. Her iki gruba da başlangıçta ve 4 hafta sonrasında Fonksiyonel Ayak Bileği İnstabilite Ölçeği (FABİT), Cumberland Ayak Bileği İnstabilite Ölçeği (CAIT), ağrı, propriyosepsiyon, yaralanma kaygısı değerlendirmeleri; Postüral Stabilite Testi, Y Denge Testi (YDT), Yana Atlama Testi, Reaktif Denge Testi (RDT), Seçim Reaksiyon Zamanı Üst Ekstremite Testi uygulanmıştır. Bulgular: Sonuçlar analiz edildiğinde çalışma grubunda FABİT'te azalma (p<0,001), CAIT'te artış (p=0,004), ayak bileği propriyosepsiyon dorsifleksiyon (p=0,003) ve plantar fleksiyon (p=0,018) değerlerinde iyileşme, yaralanma kaygısında azalma (p=0,013) YDT'nin anterior komponentinde azalma (p=0,048), postüral stabilite değerlendirmesinde anterior salınımda azalma(p=0,054), RDT sonuç ölçütleri olan alt ekstremite reaksiyon süresinde azalma (p=0,030) ve dinamik denge göstergesi olan doğruluk yüzdesinde ise artış (p=0,003) bulunmuştur. Kontrol grubunda ise sadece ayak bileği plantar fleksiyon propriyosepsiyonunda iyileşme (p=0,028), antrenman sonrasındaki ağrı düzeyinde ise artış bulunmuştur (p=0,030). Sonuç: Sonuç olarak NE'nin ayak bileği instabilite semptomlarında azalma sağladığı, propriyosepsiyonu iyileştirdiği, yaralanma kaygısını azalttığı fonksiyonel ve nörobilişsel performansta iyileşmeler elde edildiği bulunmuştur. Bilişsel yüklenme ile yapılan denge eğitimi, spor sırasında karşılaşılabilecek çoklu görevleri simüle ederek fonksiyonel adaptasyonu artırabilir. Anahtar Kelimeler: Ayak Bileği İnstabilitesi; Bilişsel Yüklenme, Reaktif Denge Testi