Kronik böbrek hastalarında ağız ve diş sağlığının değerlendirilmesi

Amaç: KBY'li hastalarda diyaliz tipi, laboratuvar bulguları ve ağız diş sağlığı indekslerini birlikte değerlendiren çalışmalar sınırlı sayıdadır ve sonuçları çelişkilidir. Biz bu çalışmada KBY'li hastalarda diyaliz tipi, sosyo-demografik bulgular, laboratuvar verilerinin ağız diş sağlığına etkisinin incelenmesini amaçladık. Materyal metot: Çalışmaya İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi Nefroloji Bilim Dalı'nda diyaliz tedavisi (24hemodiyaliz ve 26 periton diyalizi) gören ve son bir yıllık laboratuvar verileri dosyalarında bulunan toplam 50 hasta alındı. Hastaların demografik verileri, diyaliz tedavisi alma süreleri, böbrek hastalığının etiyolojisi ve son 1 yıla ait laboratuvar bulgularına ulaşıldı. Bu laboratuvar bulgularının formun doldurulduğu andaki değeri ve sırayla; 3, 6 ve 12 ay önceki değerlerinin ortalaması alındı ve istatistiksel analizlerde kullanıldı. Ağız ve diş sağlığını değerlendirmek için detaylı muayenelere ek olarak DMFT, MDEI ve PDI kullanıldı. Bulgular: Hemodiyaliz ve periton diyalizi hastaları arasında cinsiyet, yaş ortalamaları, eğitim durumları, medeni durumları, meslek dağılımları, aylık ortalama gelirleri ve diyaliz süresi açısından fark yoktu(p>0.05). Hemodiyaliz ve periton diyaliz hastalarının PDI, MDEI ve DMFT indeksi ortalaması sırasıyla ( 0.12 ±0.23, 0.05±0.14; 0.04±0.02, 0.05±0.03 ve 6.95±5.65, 7.88±4.58 ) idi ve iki grup arasında istatistiksel anlamlı fark yoktu (p>0.05). PDI ve DMFT indeksi ile eğitim durumu arasında fark saptanamazken, okuryazar olmayan ve ilkokul mezunlarının MDEI skoru, lise-üniversite mezunlarına göre daha yüksekti(p=0.011). DMFT ve MDEI indeksleri bekârlarda daha düşüktü sırasıyla (p=0.04)(p=0.005). MDEI ile yaş arasında pozitif ilişki (r=0.30, p=0.031),serum demir düzeyi ile ise negatif ilişki(r=-0.28, p=0.049), DMFT indeksi ile yaş arasında pozitif ilişki (r=0.59, p=0.001), PDI ile fosfor (r=0.37, p=0.007), BUN (r=0.32, p=0.02)ve PCR düzeyi (r=0.69, p=0.001) aralarında pozitif ilişki tespit edildi. Sonuç: Bu çalışma kronik böbrek yetmezliği olan hastalarda ağız ve diş sağlığının olumsuz olarak etkilendiğini, bu durumun diyalizin tipinden daha çok diyaliz süresi, BUN, demir, fosfor ve PCR düzeyleri ile ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca yaşın, evli veya dul olmanın ve eğitim düzeyinin düşük olmasının ağız diş sağlığını olumsuz yönde etkileyebileceğini göstermektedir.