Kronik böbrek yetmezliğinde endotel disfonksiyonu ve fibroblast growth faktör 21 ile ilişkisi

Kronik böbrek yetmezliği olan hastalarda endotel disfonksiyonuna yol açan nedenler halen tam olarak açıklanamamıştır. Bu çalışma ile KBY olan hastalarda endotel disfonksiyonu göstergesi olan serum ADMA düzeyi ile yeni bir adipokin olan FGF 21 ve KBY hastalarında kalp damar hastalığının mortalite ile ilişkili olduğu gösterilmiş olan diğer biyokimyasal parametreler arasındaki ilişki araştırılmıştır.Çalışmaya 6 aydır bilinen KBY'si olan ve GFH'ı 60ml/dk'nın altında olan 41 olgu, 6 aydır hemodiyaliz programında olan 43 olgu ve bilinen hastalığı olmayan 40 sağlıklı gönüllü alınmıştır. Tüm olguların kan basıncı, antropometrik ölçümleri alındı. Serum biyokimyasal tetkikleri, PTH, ADMA ve FGF 21 düzeyi çalışıldı.FGF 21 düzeylerinin KBY olgularında kontrol grubuna göre anlamlı yüksek olduğu, hemodiyaliz seansının FGF 21 düzeylerini arttırdığı izlendi. Serum FGF 21 düzeyi ile kronik böbrek yetmezliği süresi, vücut yağ oranı, serum ADMA düzeyi, kreatinin, CRP, kalsiyum fosfor çarpımı ve PTH arasında pozitif yönde korelasyon varken; VKI, vücut su oranı, albumin, kreatinin klirensi ve hemoglobin arasında negatif korelasyon izlendi.Bulgularımız, FGF 21 düzeylerindeki artış ile ADMA ve diğer kalp damar hastalığı risk faktörleri olan anemi, hipoalbuminemi, yüksek CRP düzeyleri, yüksek kan basıncı düzeyleri arasında yakın ilişki olduğuna işaret etmektedir. Bu çalışmayla ilk defa FGF 21'in kronik böbrek hastalarında endotel disfonksiyon göstergesi olan ADMA ile ilişkisi ortaya konmuştur. Ancak tüm olgular yerine yalnızca KBY hastaları değerlendirmeye alındığında diğer kalp damar hastalığı risk faktörleri olan anemi, serum albumin değeri, CRP ve kan basıncı ile ilişki bulunamamıştır. Bunun sebebinin büyük ihtimalle çalışmamızın küçük gruplarda yapılmış olması olduğu kanaatindeyiz. FGF 21 üzerinde yapılacak olan daha geniş çaplı çalışmaların kalp damar hastalığı, anemi ve malnütrisyon tedavisine ışık tutacağına inanıyoruz.