Kronik boyun ağrılı bireylerde egzersiz eğitimi ve sanal gerçeklik uygulamasının özürlülük, ağrı ve eklem pozisyon hissi üzerine etkinliği: Randomize kontrollü çalışma

Çalışmanın amacı, kronik boyun ağrısı (KBA) olan bireylerde, boyun egzersizlerine ek olarak uygulanan sanal gerçeklik (SG) temelli müdahalenin; özürlülük, ağrı, eklem pozisyon hissi hatası (EPHH), eklem hareket açıklığı (EHA), basınç ağrı eşiği (BAE), kinezyofobi ve uyku üzerindeki etkilerini incelemektir. Çalışmaya katılan 20-45 yaş arasındaki 46 kadın hasta, rastgele olarak SG grubu (n=23) ve kontrol grubu (n=23) olmak üzere iki gruba ayrıldı. SG grubuna, 20 dakikalık boyun egzersizlerine ek olarak 20 dakika SG gözlüğüyle egzersiz uygulandı. Kontrol grubuna ise yalnızca 40 dakika boyun egzersizleri uygulandı. Gruplara haftada 2 gün olmak üzere toplam 8 hafta süreyle uygulama yapıldı. Değerlendirmelerde, EHA ve EPHH CROM (cervical range of motion) cihazı ile; BAE algometre ile ölçüldü. Ağrı düzeyi Vizüel Analog Skala (VAS), özürlülük düzeyi Boyun Özürlülük Anketi (BÖA) ve Bournemouth Boyun Anketi (BBA), kinezyofobi Tampa Kinezyofobi Ölçeği (TKÖ) ve uyku kalitesi Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) kullanılarak değerlendirildi. Sonuçlar hem SG grubunda hem de kontrol grubunda VAS, BÖA, BBA, EPHH, EHA, BAE ve TKÖ skorlarında grup içi analizlerde istatistiksel olarak anlamlı iyileşmeler olduğunu gösterdi (p<0,05). Ancak uyku kalitesinde anlamlı değişim yalnızca kontrol grubunda gözlendi (p<0,05). Gruplar arası karşılaştırmalarda ise, SG grubunda VAS, BBA, EPHH (fleksiyon, ekstansiyon, sağ lateral fleksiyon, sol lateral fleksiyon ve sağ rotasyon) ve EHA (fleksiyon) değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde iyileşme saptandı (p<0,05). Bu bulgular, KBA olan bireylerde boyun egzersizlerine ek olarak uygulanan SG temelli müdahalenin; özürlülük, ağrı, EPHH ve EHA üzerine olumlu etkiler sağladığını ve teknolojik temelli rehabilitasyon yöntemlerinin etkili ve uygulanabilir bir seçenek olduğunu göstermiştir. Anahtar kelimeler: Egzersiz; Kronik Boyun Ağrısı; Sanal Gerçeklik